پایان‌نامه

بررسی معاد عنصری در حکمت متعالیه و آیات و روایات

چکیده

معاد و سیر الی الله مهمترین حقیقت فرا روی انسان است بنابراین پرداختن به آن موجب زیادت قرب و مرضّی پروردگار عالمیان است. سرّ غموض و پیچیدگی فهم معاد به این است که از ماوراء عالم حس حکایت می کند، بنابراین تلاش و اصرار بر ارائه تفسیری حس گرایانه و دنیایی از معاد،ناشی از عدم معرفت به کنه این مسأله است. مجرد قیاس و برهان نیز راهگشا نیست ،پس به ناچار برای فهم آیات قرآنی معاد باید به روایات معصومین و مکاشفات کملین تمسک جست. به سرّجام جم آنگه نظر توانی کرد که خاک میکده کحل بصر توانی کرد. بنابراین می توان ادعا کرد بدون بهره گیری از مبانی حکمت متعالیه،ترکتازی در این میدان بسی نا ستوده و نافرجام است. در این رساله نیازی به تقریر ادله عقلی و نقلی اثبات معاد نیست زیرا اعتقاد به آن مسلم و مفروض انگاشته شده،بلکه سخن در کیفیت آن است. هدف اصلی رساله تبیین این مساله است:آیات و روایاتی که متکلمین آنرا بعنوان دلیل معاد عنصری خاکی قلمداد کرده اند گرچه ممکن است وضع الفاظ آن بر این استوار باشد لکن در مراد متکلم شک و تردید است.بعلاوه آیات وروایات بسیاری است که گرچه غیر عنصری و غیر مادی از معاد را متبادر می کند.در این رساله کوشیده ایم دیدگاههای گوناگونی که در خصوص کیفیت معاد جسمانی ارائه شده را تبیین و بررسی کنیم.

اساتید راهنما و مشاور

عباس جواد ارشکیان، عزیز الله فیاض صابری

پایان‌نامه‌های مشابه

  • عالم ذر در حکمت متعالیه،آیات وروایات

    پایان‌نامه۲۰۱۱وزارت علوم، تحقیقات و فناوری - دانشگاه باقرالعلوم علیه السلام - دانشکده الهیات و معارف اسلامیسیده صالحه شمسی آشتیانی

    عالم ذر از جمله معارفی است که اعتقاد به آن ریشه در آیات و روایات دارد. آیاتی که در این باره وجود دارد بسیار کم است و همه به صورت غیر صریح و اشاره به آن پرداخته اند. در این آیات این عالم به عنوان ذرشناخته نشده بلکه این عنوان برای این عالم ریشه در روایات دارد. بحث از عالم ذر و شناخ

  • مبانی قرآنی-روایی معاد در حکمت متعالیه

    پایان‌نامه۲۰۰۵وزارت علوم، تحقیقات و فناوری - دانشگاه باقرالعلوم علیه السلام - دانشکده الهیاتراضیه حسینی
  • علم خداوند به جزئیات از دیدگاه حکمت متعالیه و بررسی آن در آیات و روایات

    پایان‌نامه۲۰۱۳سایر - دانشکده علوم حدیثزهرا رسولی

    یکی از مسائل مهمی که در بحث خداشناسی از جایگاه ویژه ای برخوردار است مسأله علم خداوند به جزئیات عالم هستی (مادیات) قبل از آفرینش و در مقام ذات و همینطور بعد از خلقت و در مقام فعل می باشد. در این پژوهش به بررسی علم خداوند به جزئیات از دیدگاه حکمت متعالیه و آیات و روایات پرداخته شده

  • بررسی تطبیقی مساله خیر و شر از دیدگاه حکمت متعالیه و آیات و روایات

    پایان‌نامه۲۰۱۳وزارت علوم، تحقیقات و فناوری - دانشگاه سیستان و بلوچستان - دانشکده الهیات و معارف اسلامیمحبوبه ایمانی

    از جمله مسائلی که از دیر باز توجه پژوهشگران و صاحب نظران را در مسائل اعتقادی به خود جلب کرده است ، مسئله « خیر و شرّ » می باشد . نویسنده این مکتوب در حدّ بضاعت خود به بررسی بخشی از این مسئله مهم پرداخته است . بحث و کنکاش در این مسئله با سوالی تحت عنوان « چرا در عالم شرور وجود دار

  • وحدت حقه حقیقیه خداوند در حکمت متعالیه و آیات و روایات

    پایان‌نامه۲۰۱۴وزارت علوم، تحقیقات و فناوری - دانشگاه باقرالعلوم علیه السلام - دانشکده الهیات و معارف اسلامیمرضیه خیرخواه

    بحث وحدت حقه حقیقیه در حکمت متعالیه بحثی است که یا به بحث وحدت شخصی وجود مرتبط می شود یا به بحث وحدت خاص تشکیکی وجود. به همین خاطر دو دیدگاه در زمینه وحدت حقه خداوند مطرح شده است یک دیدگاه که قائل به وحدت شخصی وجود است می گوید: وجود خداوند آنچنان بی حد و نهایت است که جایی برای غی

  • بررسی تطبیقی اراده و مشیت الهی در حکمت متعالیه و آیات و روایات

    پایان‌نامه۲۰۱۳وزارت علوم، تحقیقات و فناوری - دانشگاه سیستان و بلوچستان - دانشکده الهیات و معارف اسلامیسمیه چشک

    یکی از صفات الهی، مرید بودن خدای متعال است. در اثبات صفت اراده برای حق تعالی هم آیات و روایات و هم استدلال¬های عقلی موید این مطلب است. در قرآن کریم آیات بسیاری بر مرید بودن خداوند دلالت می کند. از جمله: فرمان او چنین است که هرگاه چیزی را اراده کند به آن می¬گوید باش و آن موجود می¬

اسناد مشابه

  • تناسخ و معاد جسمانی در حکمت متعالیه

    مقاله۲۰۱۴فلسفه و کلامعلی ارشد ریاحی، افسانه صباغان

    در این مقاله سازگاری قول به استحاله تناسخ و اعتقاد به معاد جسمانی در حکمت متعالیه مورد بررسی قرار گرفته است. به این منظور ضمن تعریف و ذکر اقسام تناسخ، محذوراتی که موجب شده است فلاسفه حکمت متعالیه تناسخ را محال بدانند، جمع آوری شده است و سپس با توجه به آراء این حکماء در مورد چگونگ

  • سیمای عقل و نفس در آیینه روایات(تحلیل خوانش عرفانی از خلقت حوّا(ع) با تکیه بر عرفان نظری و حکمت متعالیه)

    مقاله۲۰۲۶مطالعات عرفانیعرفان چهری، مجتبی بیگلری

    روایات مرتبط با خلقت حوّا(ع) از دندۀ چپ آدم همواره به‌دلیل تعارض ظاهری با قرآن و عقل، مورد چالش بوده و عمدتاً با رویکردی نقادانه مطالعه شده‌اند. این پژوهش با عبور از خوانش ظاهری، می‌کوشد با روش تحلیل مضمون و با اتکا به میراث عرفان نظری و به‌ویژه حکمت متعالیه، الگوی نمادپردازی نهف

  • تحلیل فلسفی فرایند علم شهودی به خداوند در حکمت متعالیه (با الهام از آیات و روایات)

    مقاله۲۰۲۵اندیشه دینیمحسن ایزدی

    انسان با دو روش متفاوت میتواند خداوند را بشناسد، یکی معرفت حصولی و دیگری معرفت حضوری. در معرفت حصولی، انسان به واسطة صور و مفاهیم، شناختی غیرمستقیم به خداوند پیدا میکند؛ اما در معرفت حضوری، به وجود عینی خداوند مرتبط و متصل میگردد؛ به‌طوری که هیچ واسطه‌ای بین او و خداوند حائل نمیش

  • خوانش جایگاه مردم در حکمت متعالیه: تحلیلی بر مبنای اسفار اربعه عقلیه

    مقاله۲۰۲۵فصلنامه علمی پژوهشی علوم سیاسیشریف لک زایی

    مقاله حاضر با هدف بررسی جایگاه مردم در نظام فلسفی ملاصدرا نوشته شده است. بررسی این موضوع به‌ویژه در چارچوب حکمت متعالیه و با محوریت اسفار اربعه ملاصدرا، موقعیت مهمی در فلسفۀ سیاسی اسلامی دارد. پرسش محوری این تحقیق بر نقش بنیادین مردم در فلسفۀ سیاسی متعالیه و رابطه آن با سیر تکامل

  • نسبت حکمت متعالیه با فلسفه سیاسی اسلامی

    مقالهفصلنامه علمی پژوهشی علوم سیاسیاحمد واعظی، استاد دانشگاه باقرالعلوم(ع)

    در برخی مکتوبات مربوط به اندیشه سیاسی اسلامی، به ویژه در مکتوبات حوزه های علمیه، شاهد تداول و رواج ترکیب های «حکمت سیاسی متعالیه»، «سیاست متعالیه» و مانند آن هستیم که نمایانگر توجه به حکمت متعالیه و فلسفه صدرایی در فضای تفکر و دانش سیاسی است. نگارنده معتقد است برقراری نسبت میان ح

  • نسبت حکمت متعالیه با فلسفه سیاسی اسلامی

    در برخی مکتوبات مربوط به اندیشه سیاسی اسلامی، به ویژه در مکتوبات حوزه‌های علمیه، شاهد تداول و رواج ترکیب‌های «حکمت سیاسی متعالیه»، «سیاست متعالیه» و مانند آن هستیم که نمایانگر توجه به حکمت متعالیه و فلسفه صدرایی در فضای تفکر و دانش سیاسی است. نگارنده معتقد است برقراری نسبت میان ح