مقایسه تجربه عرفانی و وحیانی
چکیده
رساله ای که تحت عنوان مقایسه تجربه عرفانی و وحیانی تقدیم می شود شامل سه بخش اصلی است: بخش اول: آشنایی مستند با دیدگاه های پنج تن از شخصیت های برجسته معرفتی جهان اسلام (فارابی، ابن سینا، شیخ اشراق، ابن عربی و صدرا) در باره «عرفان» و «وحی» است. هدف این بخش، صرفاً آشنایی مستند با دیدگاه شخصیت های مذکور با دو مقوله «عرفان» و «وحی» است. لذا خواننده محترم، در این بخش، نباید انتظار نقد و بررسی و اظهار نظر موافق یا مخالف را از طرف نویسنده یا دیگران داشته باشد. بخش دوم: جمع بندی دیدگاه هاست. هدف این بخش آنست که بفهمیم آیا دیدگاه های مورد بحث، با هم اختلاف دارند یا ندارند. اگر اختلاف دارند، در چه حد است؟ و نقاط اشتراک چیست؟ بخش سوم: نقد دیدگاه هاست. این نقد در دو مرحله انجام گرفته: ابتدا دیدگاه حکمای خمسه (فارابی، ابن سینا، شیخ اشراق، ابن عربی و صدرا) را توسط جمعی از علمای معاصر (حسن زاده آملی، جوادی آملی، دکتر یثربی، استاد محمدرضا حکیمی، شهید مطهری و آیت الله امینی) مورد بررسی قرار داده ام. علت انتخاب این افراد نوع نگاه آنها به مبانی و دیدگاه های حکمای خمسه است. دو نفر اول (حسن زاده و جوادی) از مدافعان سرسخت مبانی و دیدگاه های حکمای خمسه اند. دو نفر دوم (حکیمی و یثربی) از مخالفان جدی حکمای خمسه اند. و دو نفر سوم (مطهری و امینی) حد وسط دو دیدگاه موافق و مخالف اند. پس از آشنایی با سه دیدگاه معاصر و تأملاتی که بر هر یک از آنها داشته ام، شخصاً بر اساس مبنایی که دارم دیدگاه حکمای خمسه را بر قرآن و عترت عرضه کرده و نظر خود را در باب عرفان و وحی که ملهم از آموزه های قرآن و عترت است تقدیم صاحب نظران کرده ام.