تعیین اراضی دارای پتانسیل به منظور توسعهء جنگلهای مانگرو با استفاده از gis (مطالعهء موردی: بخشی از جزیرهء قشم)
چکیده
جنگل های مانگرو یکی از اکوسیستم های منحصربه فرد نواحی گرمسیری دنیا محسوب می گردند. این جنگل ها به دلیل کارکردهای فراوانی همچون تهیه ی چوب سوخت و ساختمانی، تهیه ی عسل، تهیه ی زغال، ایجاد ناحیه ی مناسب به عنوان زیستگاه بسیاری از آبزیان و غیره همواره مورد بهره برداری جوامع مختلف بوده و هستند و امروزه نیز علاوه بر فوائد اشاره شده، به دلیل وجود مناظر بدیع و بسیار زیبای آن ها که تلفیقی از اکوسیستم دریا و خشکی است، در صنعت اکوتوریسم بسیار مورد توجه قرار گرفته اند. بنابراین حفاظت و توسعه ی جنگل های مانگرو ایران که بدلیل قرار گرفتن در خشک ترین و کم باران ترین نواحی مانگرو دنیا از بارز ترین نوع این جنگل ها می باشند، ضروری به نظر می رسد. این تحقیق در راستای هدف فوق به پتانسیل سنجی منطقه ی هلر با وسعت 300 هکتار که در شمال شرقی جزیره ی قشم واقع شده به منظور توسعه ی جنگل های مانگرو می پردازد. برای این منظور پس از شناسایی منطقه، عوامل موثر بر رشد و توسعه ی مانگروها با توجه به مطالعاتی که در این جنگل ها صورت گرفته بود، شناسایی گردیدند. این عوامل عبارتند از آب و هوا، جزرومد، ساختار ساحل، فاصله از خور، عوامل خاکی و عرض جغرافیایی که از این میان عواملی که در منطقه ی هلر تا ثیرگذار بودند در نظر گرفته شده و سایر عوامل حذف گردیدند. سپس با استفاده از یک شبکه ی آماربرداری منظم تصادفی- سیستماتیک با فواصل 300×300 متر نقاط نمونه گیری مشخص شدند که از آن نواحی و در عمق 20-0 سانتی متری از سطح زمین نمونه های خاک برداشت شدند و برخی از مهم ترین خواص فیزیکوشیمیایی آن ها از جمله اسیدیته، میزان سدیم، میزان منیزیم، هدایت الکتریکی، درصد اشباع، درصد شن، درصد رس، درصد سیلت، نسبت جذب سدیم و میزان سدیم تبادلی مورد آزمایش و اندازه گیری قرار گرفتند و سپس به کمک نرم افزارهای سامانه اطلاعات جغرافیایی gis و با استفاده از تصاویر ماهواره ای irs سال 2003، نقشه های موضوعی مورد نیاز تهیه گردیدند و پس از روی هم گذاری لایه های مختلف اطلاعاتی( نقشه ها)، نقشه ی نهایی استخراج گردید که بیانگر اراضی مناسب توسعه ی حرّا در منطقه می باشد. در نهایت 13/571 هکتار از مساحت منطقه که 4/56 درصد از کل عرصه و حدود 19 درصد از ناحیه ی جزرومدی را شامل می گردد، دارای قابلیت توسعه شناسایی شد.