پایان‌نامه

اراده و مشیت خداوند در قرآن، روایات و فلسفه اسلامی

چکیده

یکی از صفاتی که در میان اوصاف خداوند از اهمیت خاصی برخوردار است، و بحث های فراوانی را از جهات مختلف در میان فلاسفه و اندیشمندان اسلامی بر انگیخته، صفت «اراده» و «مشیت» خداوند است. در این رساله، به بررسی و شناخت این صفت خداوند پرداخته ایم. هدف اصلی ما از تدوین این رساله، تبیین و بررسی دیدگاه های فلاسفه اسلامی، درباره حقیقت اراده و مشیت خداوند، و گستره و شمول آن، و مقایسه این دیدگاه ها با ظواهر آیات قرآن و روایات ائمه معصومین (ع) بوده است. سوال های اساسی که در این رساله در صدد پاسخ به آن ها بوده ایم، عبارت اند از: 1- معنا و مفهوم اراده و مشیت چیست؟ 2- آیا حقیقت مشیت خداوند عین حقیقت اراده اوست یا خیر؟ 3- آیا اراده و مشیت از صفات ذات خداوند است، یا از صفات فعل او می باشد؟ 4- رابطه اراده و مشیت خداوند، با علم او چیست؟ 5- آیا اراده خداوند عام است یا خیر؟

اساتید راهنما و مشاور

عزیزالله فیاض صابری، علیرضا کهنسال

پایان‌نامه‌های مشابه

  • مرگ و زندگی از منظر قرآن،روایات و فلسفه

    پایان‌نامه۲۰۰۹وزارت علوم، تحقیقات و فناوری - دانشگاه فردوسی مشهد - دانشکده الهیات و معارف اسلامی شهید مطهریمحبوبه اکبری

    چکیده مرگ و زندگی از بزرگترین معماهای حیات بشری اند که در طول تاریخ همواره مورد توجه ی متفکران بوده است. متأسفانه هیچ گونه تعریف صریح و واضحی از موت و حیات در قرآن، روایات و فلسفه ارائه نشده است . حیات را تنها می توان از طریق آثار و لوازم آن شناخت و موت را نیز از طریق ضد آن (= حی

  • بررسی تطبیقی صفات مخلوق در روایات و فلسفه اسلامی و آثار معرفت شناختی آن

    پایان‌نامه۲۰۱۴وزارت علوم، تحقیقات و فناوری - دانشگاه قم - دانشکده الهیاتجمال مومنی زاده

    به اعتقاد همه دینداران، عالم «مخلوق» و آفریده ی خداوند است، در واقع این اعتقاد معیار دینداری و بی دینی تلقّی می گردد. بسیاری به اعتقادی اجمالی در این زمینه - نیاز عالَم به خالق- اکتفا می نمایند، با این حال در آموزه های قرآنی اهل بیت : توصیفاتی عمیق از حقیقت مخلوق بیان شده است که

  • بررسی تأثیر تغذیه بر سلامت رفتاری و ویژگی های انسانی از دیدگاه قرآن، روایات اسلامی و علم پزشکی

    پایان‌نامه۲۰۱۲وزارت علوم، تحقیقات و فناوری - دانشگاه فردوسی مشهد - دانشکده الهیات و معارف اسلامیسعید نمازی زادگان

    ارتباط جسم آدمی با روح و روان او و تأثیر متقابل سلامت آن دو بر یک دیگر هم در متون اسلامی مطرح گردیده و هم در علم پزشکی پذیرفته شده است. همچنین عامل تغذیه بر سلامت جسم و روان نقشی انکار ناپذیر دارد. با این همه، تأثیر پذیری روح و روان، خُلق و صفات شخصیتی و در نهایت رفتار انسان از ت

  • بررسی تطبیقی اراده و مشیت الهی در حکمت متعالیه و آیات و روایات

    پایان‌نامه۲۰۱۳وزارت علوم، تحقیقات و فناوری - دانشگاه سیستان و بلوچستان - دانشکده الهیات و معارف اسلامیسمیه چشک

    یکی از صفات الهی، مرید بودن خدای متعال است. در اثبات صفت اراده برای حق تعالی هم آیات و روایات و هم استدلال¬های عقلی موید این مطلب است. در قرآن کریم آیات بسیاری بر مرید بودن خداوند دلالت می کند. از جمله: فرمان او چنین است که هرگاه چیزی را اراده کند به آن می¬گوید باش و آن موجود می¬

  • بررسی دیدگاه قرآن و روایات در زمینه جایگاه زهد در سبک زندگی اسلامی و ارائه یک الگوی مناسب برای جامعه ایرانی

    پایان‌نامه۲۰۱۴دانشگاه آزاد اسلامی - دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران مرکزی - دانشکده روانشناسی و علوم تربیتیلیلا شیخ سفلی

    موضوع این پایان نامه، « بررسی دیدگاه قرآن و روایات در زمینه جایگاه زهد در سبک زندگی اسلامی و ارائه یک الگوی مناسب برای جامعه ایرانی» است.هدف این پژوهش بررسی دیدگاه قرآن و روایات در زمینه جایگاه زهد در سبک زندگی اسلامی و ارائه یک الگوی مناسب برای جامعه ایرانی » است .اهداف فرعی این

  • بررسی نقش امید در تعلیم و تربیت اسلامی انسان از منظر قرآن و روایات و مقایسه آن با روان شناسی مثبت گرا

    پایان‌نامه۲۰۱۲وزارت علوم، تحقیقات و فناوری - دانشگاه علامه طباطبایی - دانشکده روانشناسی و علوم تربیتیمجید خاری آرانی

    ضرورت امر امید، وضع نامطلوب امید در نظام های تربیتی جاری و نگاه به قرآن و روایات در قالب دستور العملی تربیتی، نگارنده را برآن داشت تا سوالاتی را در این پایان نامه بررسی کند و پاسخ دهد. 1. مفهوم امید از دیدگاه قرآن و روایات چیست؟ 2. راه های ایجاد امید در انسان از دیدگاه قرآن و روا

اسناد مشابه

  • مبانی قرآن‌شناختی مرجعیت علمی قرآن در کلام و فلسفه اسلامی

    از مسائل مهم در مرجعیت علمی قرآن، به‌معنای اثرگذاری آن در یک حوزه دانشی، بررسی مبانی آن است. مراد از «مبانی مرجعیت علمی قرآن»، آن دسته آموزه‌ها و قضایایی در حوزه‌های مختلفی نظیر انسان‌شناسی، معرفت‌شناسی، علوم قرآن و... است که اثبات و پذیرش مرجعیت علمی قرآن بر آنها استوار است؛ به‌

  • مبانی قرآن‌شناختی مرجعیت علمی قرآن در کلام و فلسفه اسلامی

    مقاله۲۰۲۴فصلنامه مطالعات علوم قرآنعلیرضا اسعدی

    از مسائل مهم در مرجعیت علمی قرآن، به معنای اثرگذاری آن در یک حوزه دانشی، بررسی مبانی آن است. مراد از «مبانی مرجعیت علمی قرآن» آن دسته آموزه‌ها و قضایایی در حوزه‌های مختلفی نظیر انسان‌شناسی، معرفت‌شناسی، علوم قرآن و ... است که اثبات و پذیرش مرجعیت علمی قرآن بر آنها استوار است، به‌

  • بررسی اراده آزاد در فلسفه اسلامی

    مقاله۲۰۱۶سفینهمحمد پارچه باف دولتی، محمد رحیمیان

    اعتقاد فلاسفه به فراگیری ضرورت عِلّی- معلولی در همه پدیده‌های جهان هستی این سؤال را پدید آورده که اگر اراده انسان‌های مختار نیز یکی از این پدیده‌هاست، چگونه می‌توان به آزادی اراده و در نتیجه اختیار بدیهی در انسان‌ها قائل بود. فلاسفه توضیحات مفصل و گوناگونی در این زمینه ارائه کرده

  • بررسی مفهوم نامتناهی در کلام و فلسفه اسلامی و اطلاق آن بر خداوند

    مقاله۲۰۱۵فصلنامه علمی پژوهشی حکمت اسراجواد جعفریان، محمدمهدی گرجیان

    در ظاهر، نامتناهی بودن خداوند، مسأله ای بدیهی به نظر می رسد؛ اما برخی بر این اعتقادند که نامتناهی بودن خداوند در همۀ عرصه ها و اسماء و صفات الاهی، امری مغایر با موازین برهانی و وحیانی است. مقالۀ حاضر با بررسی سه تفسیر مختلف از نامتناهی و نقد و بررسی هر یک از آن ها، دیدگاه صحیح در

  • بررسی مفهوم نامتناهی در کلام و فلسفه اسلامی و اطلاق آن بر خداوند

    مقاله۲۰۱۴حكمت اسراجواد جعفریان، محمدمهدی گرجیان

    در ظاهر، نامتناهی بودن خداوند، مسأله‌ای بدیهی به نظر می‌رسد؛ اما برخی بر این اعتقادند که نامتناهی بودن خداوند در همۀ عرصه‌ها و اسماء و صفات الاهی، امری مغایر با موازین برهانی و وحیانی است. مقالۀ حاضر با بررسی سه تفسیر مختلف از نامتناهی و نقد و بررسی هر یک از آن‌ها، دیدگاه صحیح در

  • قدرت مطلق خداوند از منظر قرآن و روایات

    در قرآن کریم و روایات از قدرت مطلق خداوند در آشکار و نهان، دنیا و آخرت سخن به میان آمده است. صفت قدرت خداوند، پیوسته مورد بحث متکلّمان بوده است و شبهه‌هایی دربارة آن مطرح شده است و گسترة این صفت الهی مورد اختلاف نحله‌های مذهبی بوده است، به‌ویژة بر اساس گزارش قرآن، پیروان مذهب یهو