پترولوژی و ژئوشیمی توده های آذرین نفوذی شمال معلمان
چکیده
مجموعه ¬ماگمایی شمال معلمان واقع درجنوب¬ دامغان، در بخش¬شمالی زون ¬ساختاری ایران مرکزی واقع شده ¬است. این مجموعه ¬ماگمایی طیف متنوعی از سنگهای آذرین درونی، بیرونی و نیمه عمیق را شامل می¬شود. این تحقیق بررسی تفصیلی سنگهای آذرین درونی عمیق و نیمه عمیق این مجموعه ماگمایی را که به صورت استوک یا دایک رخنمون یافته¬اند، دربرمی¬گیرد. سنگهای مورد مطالعه دارای طیف ترکیبی گابرودیوریت، مونزونیت، گرانودیوریت و گرانیت می¬باشند. نفوذ این توده¬ها به درون سنگهای میزبان (آهکهای فسیل¬دار کرتاسه و سنگهای رسوبی - آتشفشانی و آهکهای نومولیت¬دار ائوسن¬میانی) با دگرگونی ¬مجاورتی، متاسوماتیسم، دگرسانی¬گرمابی و کانسارسازی همراه بوده است. اسکارنهای گارنت و گارنت ـ وزوویانیت¬دار، کانه¬زایی مگنتیت، و کانسارهای متعدد سرب، روی، مس و طلا مبیّن این امر است. سنگهای مورد مطالعه دارای ماهیت کالکوآلکالن پتاسیم¬ بالا و متاآلومین تا پرآلومین هستند. در نمودارهای تغییرات، روند تقریباً پیوسته¬ای بین سنگهای مذکور مشاهده می¬شود که مؤیّد تحول آنها از طریق تبلور تفریقی است. این سنگها در زمره گرانیتوئیدهای نوع i و قوسهای آتشفشانی(vag) و از نوع گرانیتوئیدهای قوس قاره¬ای(cag) قرار گرفته¬اند. با مقایسه ویژگیهای ژئوشیمیایی سنگهای مورد مطالعه با معیارها و ویژگیهای ژئوشیمیایی آداکیتها، آنها از نوع آداکیتهای غنی از سیلیس بوده و در محدوده آداکیتهای مشتق شده از ورقه اقیانوسی فرورانده شده قرار می¬گیرند.