تعیین ارزش اقتصادی آب در اراضی زیر سد درودزن
چکیده
با توجه به آمار و گزارشات مربوط به کم آبی، یکی از علل کمبود آب و کاهش کیفیت آب را می توان مصرف بی رویه و نامناسب منابع آبی برشمرد، که ناشی از ارزان و رایگان بودن منابع آبی و یا عدم آگاهی از ارزش واقعی منابع آبی می باشد. اصلاح سیاست قیمت گذاری آب با رویکرد ارتقا ارزش آب می تواند موجب تخصیص بهتر آب و بهینه شدن رفتار بهره برداران آب در مصرف آن شود. در شرایط فقدان بازارهای آب اهمیت این موضوع بیشتر نمایان می گردد. در مطالعه حاضر ارزش اقتصادی آب تخصیص یافته به فعالیت های تولیدی (کشاورزی، تولید برق، صنعت و پرورش ماهی) زیر سد درودزن با استفاده از سه روش قیمت گذاری هدونیک، روش منفعت خالص و روش هزینه اجتناب محاسبه گردید. داده های مورد نیاز در این تحقیق از طریق پرسشنامه و جمع آوری اطلاعات از ادارات و سازمان های ذیربط فراهم گردیده است. کلیه اطلاعات ماخوذه مربوط به سال زراعی 86-85 و زمان تکمیل پرسشنامه ها بهار و تابستان 87 بوده است. بر اساس نتایج مطالعه حاضر ارزش اقتصادی آب کشاورزی در مزارع با منابع آب مختلف، متفاوت بدست آمد. بالاترین و پایین ترین ارزش محاسبه شده برای آب آبیاری در مزارع مذکور به ترتیب 55 و 21 تومان به ازای هر متر مکعب بوده است. همچنین ارزش یک متر مکعب آب در کشت گندم، جو، برنج، ذرت، چغندر و گوجه فرنگی به ترتیب برابر 63، 42، 82، 64، 79 و 199 تومان محاسبه گردید. نتایج حاکی از آن است که میزان آب در دسترس یکی از مهمترین عوامل موثر بر قیمت زمین های زراعی در منطقه مورد مطالعه بوده است. علاوه بر میزان آب، خصوصیات ساختاری زمین های زراعی نظیر شیب زمین، عملکرد محصول، کانال آبرسانی و نیز خصوصیات همسایگی آنها (نظیر فاصله زمین تا جاده) بر قیمت زمین های زراعی منطقه موثر واقع شدند. به علاوه ارزش یک متر مکعب آب مصرفی در صنعت پتروشیمی شیراز و شیلات به ترتیب 240 و 7 تومان بدست آمد. قیمت آب در بخش های مختلف اقتصادی، متفاوت بدست آمده است، چرا که آب در هر بخش ارزش های متفاوتی ایجاد می نماید. از مهمترین نتایج مطالعه می توان به این نکته اشاره کرد که ارزش های آب محاسبه شده در بخش های مختلف از قیمت آب تعیین شده توسط سازمان های ذیربط در سال 86-1385 بیشتر بوده است.