مالیات بر آلاینده های زیست محیطی و اثر آن بر مصرف فرآورده های نفتی در ایران
چکیده
استفاده از سوختهای فسیلی از یک سو منجر به کاهش ذخایر و در نهایت اتمام منابع آنها شده و از سوی دیگر مهمترین عامل آلودگی هوا و تغییرات آب و هوایی سوختهای فسیلی می باشند. با بررسی ادبیات نظری اقتصاد محیط زیست، کالاهای عمومی و مالیات زیست محیطی، ابزارهای اقتصادی در جهت کاهش مصرف حاملهای انرژی و حفظ محیط زیست شناسایی و ابزار مناسب مالی از لحاظ کارائی اقتصادی برای کاهش مصرف فرآورده های نفتی بصورت مالیات غیرمستقیم زیست محیطی برای اقتصاد ایران پیشنهاد گردید. با استفاده از مدل خود رگرسیون برداری (var)، اطلاعات سری زمانی مصرف بنزین، نفت گاز، نفت کوره، نفت سفید و گاز مایع مورد تجزیه تحلیل قرار گرفته و اثر وضع مالیات در قالب شوک افزایش قیمت بر مصرف فرآورده ها و عکس العمل مصرف نسبت به آن بررسی گردید. ابتدا با یک مرتبه تفاضل گیری داده ها را پایا نموده و تعداد وقفه بهینه بر اساس ضوابط آکائیک و شوارتز تعیین شد. بر اساس آزمون علّیت گرانجری رابطه علّی از سمت متغیرهای قیمت و درآمد ملّی به متغیرمصرف تأیید شد. طبق نتایج، وضع مالیات بر قیمت بنزین، نفت گاز، نفت کوره و گاز مایع موجب کاهش روند افزایشی مصرف آنها خواهد شد. ولی در مورد نفت سفید وضع مالیات موجب افزایش مصرف این فراورده شد که با فرضیه تحقیق همخوانی نداشت.