بررسی فونستیک سنجاقکها و آسیابکهای (insecta: odonata) قسمتهایی از استان کرمان (حوزه های کرمان، بافت، جیرفت، بردسیر، کهنوج و بم)
چکیده
راسته اودوناتا گروه کوچکی از حشرات شامل آسیابکها و سنجاقکها بوده و دارای پراکندگی جهانی می باشند. این گروه حشراتی با دگردیسی ساده یا ناقص و مرحله لاروی آبزی هستند. لاروشان از لارو سایر حشرات بخصوص پشه ها، سخت پوستان و لارو دوزیستان تغذیه می کند. این حشرات در مرحله بلوغ نیز گوشتخوار بوده و از پشه ها و سایر آفات تغذیه می کنند. مطالعات فونستیک مربوط به راسته اودوناتا تا کنون در ایران و بخصوص جنوب شرقی آن بسیار کم و محدود بوده است. درمعدود مطالعات گذشته تنها 11 گونه برای استان کرمان معرفی شده است. تنوع عظیم توپوگرافیک و در نتیجه آن، تنوع اقلیمی و زیستگاهی، استان کرمان را به پناهگاهی مناسب برای زیست این راسته از حشرات تبدیل کرده است. در این مطالعه برای شناسایی گونه های راسته اودوناتا، نوع و محل زیستشان در استان کرمان، از بیش از 30 ایستگاه مختلف با شرایط اقلیمی متفاوت، حدود 525 نمونه جمع آوری شد. نمونه های جمع آوری شده با تور حشره گیری، پس از کشته شدن با سیانور و یا الکل 70 درصد به آزمایشگاه انتقال داده شده و اتاله و خشک شدند. نمونه ها بر اساس رگبال بندی بال و سایر خصوصیات مورفولوژیک مانند جنیتالیای حشره نر، شناسایی شده و در نتیجه شش جنس و 18 گونه جدید به چک لیست قبلی استان کرمان اضافه شد. در این مطالعه 27 گونه متعلق به 16 جنس و هشت خانواده شناسایی و گزارش شدند. گونه های شناسایی شده به شرح زیر می باشند( گونه هایی که برای اولین بار از استان کرمان گزارش می شوند با علامت * مشخص شده اند): 1- calopteryx splendens intermedia selys, 1887 2- epallage fatime charpentier, 1840 3- *platycnemis dealbata selys & hagen, 1850 4- *ischnura elegans ebneri schmidt, 1838 5- *ischnura pumilio charpentier, 1825 6- *ischnura evansi morton,1919 7- *coenagrion vanbrinkae lohmann, 1993 8- enallagma cyathigerum charpentier, 1840 9- anax parthenope selys, 1839 10- *anax imperator leach, 1815 11- onychogomphus lefebvrii rambur, 1842 12- cordulegaster insignis schneider, 1845 13- *orthetrum taeniolatum schneider, 1845 14- *orthetrum coerulescence anceps schneider, 1845 15- orthetrum brunneum fonscolombe, 1837 16- *orthetrum ransoneti brauer, 1865 17- *orthetrum chrysostigma burmeister, 1839 18- *orthetrum sabina drury, 1773 19- *trithemis annulata palisot de beauvois, 1807 20- *trithemis arteriosa burmeister, 1839 21- *trithemis kirbyi selys, 1891 22- trithemis festiva rambur, 1842 23- *libellula depressa linnaeus, 1758 24- *crocothemis erythraea brullé, 1832 25- sympetrum fonscolombei selys, 1840 26- *pantala flavescens fabricius, 1798 27- *zygonyx torridus kirby, 1889
