بررسی تأثیر سرمایه فکری بر عملکرد مالی شرکت های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران
چکیده
طبق دیدگاه مبتنی بر منابع شرکت، سرمایه فکری منابع استراتژیکی هستند که شرکت ها را قادر به ایجاد مزیت رقابتی و عملکرد مالی برتر می نمایند. از این رو، هدف این پژوهش بررسی تأثیر سرمایه فکری و اجزای آن بر عملکرد مالی شرکت های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران است. برای تحقق این هدف از مدل ضریب ارزش افزوده فکری پالیک، به عنوان معیار سنجش سرمایه فکری استفاده شده است. نسبت بازده حقوق صاحبان سهام، نسبت بازده دارایی ها و سود هر سهم نیز به عنوان شاخص های عملکرد در نظر گرفته شده اند. دوره زمانی مورد مطالعه سال های 1381 تا 1386 و نمونه انتخابی شامل 100 شرکت است. برای انجام این پژوهش، شش فرضیه اصلی و نه فرضیه فرعی طراحی شد که رابطه بین سرمایه فکری و اجزای آن (سرمایه بکار گرفته شده، سرمایه انسانی و سرمایه ساختاری) را در بین شرکت ها و در طی دوره مورد نظر بررسی می نماید. بنابراین، برای آزمون فرضیه های پژوهش روش آماری "داده های ترکیبی" بکار گرفته شده است. نتایج حاصل از آزمون فرضیه های این پژوهش حاکی از این است که صرف نظر از اندازه شرکت و ساختار بدهی، بین سرمایه فکری و عملکرد مالی شرکت رابطه معنی داری وجود دارد. واکاوی بیشتر این یافته ها نشان دهنده این است که این رابطه مثبت و معنی دار است. افزون بر این، بین اجزای سرمایه فکری و عملکرد نیز صرف نظر از اندازه شرکت و ساختار بدهی، رابطه مثبت معنی داری وجود دارد.