پایان‌نامه

ابلیس در ادبیات عرفانی با تکیه بر کشف الاسرارو آثار عین القضات

فاطمه قاسمی

چکیده

چکیده: مجموعه ی حاضر بررسی جایگاه و نقش ابلیس در ادبیات عرفانی با تکیه بر آثار عین القضات و تفسیر کشف الاسرار میبدی می باشد . از آنجا که ابلیس در ادبیات عرفانی جایگاه متناقض و پرحاشیه ای دارد و از طرفی عده ای از عرفا به دفاع و ستایش از او پرداخته اند لذا بررسی و تأمل در این موضوع افق های تازه و روشنی از این جریان فکری را در پیش چشم محققان می گشاید. علت انتخاب آثار عین القضات و تفسیر میبدی در این پژوهش نیز علاوه بر اهمیت این آثار در ادبیات عرفانی، توجّه خاص عین القضات به این جریان است چرا که عین القضات نظریه ی ابلیس شناسی نظام مند و با قاعده ای را در حوزه ی ادبیات عرفانی مطرح ساخت و بی شک عین القضات همدانی گسترش دهنده و مفسر بی همتای این نظریه است هر چند او مبانی این نظریه را از عرفای سلف خود بویژه حلاج گرفته است، ولی تقریر تازه و بدیعی از واقعه ی طرد ولعنت شدن ابلیس ارائه می کند که او را در زمره ی بزرگترین مدافعان و ستایشگران ابلیس قرار می دهد .از طرفی در تفسیر میبدی نیز که از متون معتبر عرفانی است دیدگاه های غیر عرفی در مورد ابلیس به چشم می خورد. در این پژوهش جایگاه و نقش ابلیس در بین مدافعان و دیدگاه های آنها با توجّه به سیر تاریخی مورد توجّه قرار گرفته است و نظریات اکثر عرفایی که به ستایش یا همدردی با ابلیس پرداختند در این مجموعه گردآوری شده است .

اساتید راهنما و مشاور

مریم شعبانزاده، احمد رضا کیخا فرزانه

پایان‌نامه‌های مشابه

اسناد مشابه

  • سیمای ابلیس در آثار عین القضات همدانی

    مقاله۲۰۰۷مطالعات عرفانینرگس حسنی

    اگر حسین منصور حلاج را مؤسس نظریه دفاع از ابلیس بدانیم، بی شک عین القضات همدانی گسترش دهنده و مفسر بی همتای این نظریه است، او مبانی این نظریه را وامدار حلاج است ولی تقریر تازه و بدیعی از واقعه طرد و لع نت شدن ابلیس ارائه می کند که او را در زمره بزرگترین مدافعان و ستایش گران ابلیس

  • سبک عرفانی در آثار عین القضات همدانی

    مقاله۲۰۱۲مطالعات زبان و ادبیات غناییمختار ابراهیمی، میترا امیدبخش

    عین القضات همدانی مهّم ترین شخصیت معناگرای سدۀ ششم است که سبکی خاص و تازه در ادبیات عرفانی ارائه داده است. او در زمینه ی موضوع لفظ و معنا و تفاوت های بنیادین آن دو به شیوه ی عملی و با به دست دادن نمونه های تأویلی کوشیده است که نشان دهد چرا سبک زبانی او در ادبیات صوفیانه متفاوت اس

  • بررسی و تحلیل زبان عرفانی در آثار عین القضات همدانی

    مقاله۲۰۱۰پژوهش های فلسفی کلامیسید علی اصغر میرباقری فرد، شهرزاد نیازی

    پیدایش تصوف و عرفان و ورود معانی، تجربه ها و آموزه های عرفانی به حوزه زبان منجر به شکل گیری زبانی خاص با نام زبان عرفانی شد. این زبان به دو قسم زبان عبارت و زبان اشارت تقسیم می شود. عارف در جریان سیر و سلوک خود به اندیشه ها، حقایق و تجربه هایی دست می یابد که چگونگی بیان آن در قال

  • اندیشه های عرفانی عین القضات در باب ابلیس

    مقاله۲۰۰۹ادبیات عرفانی و اسطوره شناختیخدابخش اسداللهی

    صرف نظر از نگاهِ اخلاقی به ماجرای ابلیس، که صوفیّه آدمی را از دسیسه های او برحذر می دارند، مسأله «نافرمانیِ وی در امرِ سجود بر آدم(ع)»، همواره موضوع بحثِ گروهی از عارفان مسلمان بوده است. از جملة این عرفا که در این باره دیدگاهِ به نسبت نو و کاملی دارد، عین القضات همدانی است. از من

  • رمزینه های اندامیِ انسان در رباعیات عین القضات همدانی با تکیه بر ادبیات تعلیمی، غنایی، عرفانی

    مقالهفصل نامه تحقیقات تعلیمی و غنایی زبان و ادب فارسیمحمد رضا رضائیان، دانشجوی دکتری زبان و ادبیات فارسی آکادمی علوم - جمهوری تاجیکستان

    با بررسی و دقت در آثار ادبی، به خصوص اشعارتعلیمی و عرفانی، می توان دریافت که ادبیات وعرفان به نوعی هم­زادند وزبان ادبیات را، نسخه بدلی اززبان دین دانست که هر دو سرزمینی آسمانی دارند. صوفیه همواره درجهت تبیین عقاید و ترویج اعتقادات خویش- چه دربُعد تعلیمی و چه در بُعد توجیدی (به وج

  • آمیختگی ادبیات تعلیمی با ادبیات عرفانی در تمهیدات عین القضات همدانی

    مقاله۲۰۱۵پژوهشنامه ادبیات تعلیمی

    عین القضات همدانی، عارف ایرانی قرن پنجم و ششم هجری است که قلم توانا و ذهن و اندیشه پویا و جوّال خود را برای نگاشتن آثار فلسفی- عرفانی به کار برده است. اگرچه بی پروایی و سبک فلسفی‌اش در نهایت او را به پای دار کشید اما نوشته‌های او به خصوص کتاب «تمهیدات» وی، سندی مستدل برای عرفان و