ارایه روش نوین در تعیین آسفالتین در فرآورده های سنگین نفتی با بررسی جذب آن بر روی کربن فعال
چکیده
یکی از مهمترین معضلات صنعت نفت در زمینه های استخراج و بهره برداری، مسئله رسوب آسفالتین درون سازند های نفتی، تأسیسات و خطوط انتقال نفت می باشد. همچنین در فرایند شکست هیدروژنی نفت سنگین، آسفالتین و ناخالصی های موجود در آن، سبب کاهش فعالیت کاتالیست و در نتیجه ازدیاد مصرف آن می شوند. اطلاع از مقدار آسفالتین موجود در نفت خام ورودی به پالایشگاه، به منظور پیش بینی دقیقتر مقدار و کیفیت محصولات و همچنین میزان پتانسیل آسفالتینی که رسوب می کند، حائز اهمیت است. روش های معمول وزن سنجی جهت اندازه گیری محتوای آسفالتین یک نمونه نفتی (astm d6560/ip143) دارای خطای بسیاری بوده به طوری که قابلیت تکرارپذیری و تکثیرپذیری آنها به ترتیب 10 و 20 درصد می باشد به همین دلیل می توان گفت که میزان کل آسفالتین موجود در یک نمونه نفتی را نمی توان به طور دقیق تعیین کرد. کربن فعال به علت داشتن میل ترکیبی و انتخاب پذیری بالا و همچنین دارا بودن خلل و فرج بزرگ، می تواند جاذب بسیار خوبی برای آسفالتین با وزن مولکولی بالا باشد. در اینجا آزمایشات اندازه گیری مقدار آسفالتین موجود در قیر های نفوذی 50/40 و 70/60 به دو روش معمول و روش ابداعی با استفاده از کربن فعال و مقایسه بین آنها ارایه شده است. نتایج بدست آمده حاکی از آن است که استفاده از کربن فعال در روش معمول تعیین محتوای آسفالتین، سبب بهبود میزان تکرارپذیر بودن و افزایش دقت این روش می گردد. به منظور بررسی صحت نتایج بدست آمده از violanthrone-79 به عنوان مولکول مدل و جایگزینی برای آسفالتین استفاده شد و ایزوترم جذب آن بر روی کربن فعال در محلول تولوئن تعیین گردید. با استفاده از این مولکول مدل مشاهده می شود که میزان استحصال مجدد آن در روش کربن فعال دارای 25/11 درصد و در روش معمول 25/27 درصد خطا می باشد. به کمک آسفالتین خالص بدست آمده از قیرهای 50/40 و 70/60، میزان استحصال مجدد آن در روش ابداعی به ترتیب 9/1 و 3/2 درصد خطا و در روش معمول 7/5 و 7 درصد خطا دارد