فن شناسی، آسیب شناسی و ارائه طرح حفاظتی تزیینات میناکاری تخت خورشید (تخت طاووس)
چکیده
مینا کاری روشی است برای تزئین آثار فلزی که از ذوب نمودن پودر شیشه بر روی زمین? فلزی حاصل می گردد . این هنر از دور? ساسانیان تا به امروز در کشور ما رواج داشته و اوج و شکوفائی آن در دور? قاجار بوده است . تخت خورشید (طاووس) از شاهکارهای هنر میناکاری متعلق به این دوره است .موضوع این پایان نامه " فن شناسی ؛ آسیب شناسی و ارائ? طرح حفاظتی تزئینات مینا کاری تخت خورشید (طاووس) " می باشد. با توجه به آنکه تاکنون پژوهشی جامع در زمینه حفاظت از آثار مینایی و به ویژه این اثر ارزشمند صورت نگرفته بود در این تحقیق برآن شدیم تا گامهایی در جهت شناخت، حفظ و نگهداری از این گنجینه مینایی برداریم. هدف اصلی این پژوهش شناسایی ساختار مینا ؛ تکنیک های به کار رفته و شناسایی آسیب های وارده بر میناهای تخت خورشید و اتخاذ روشی مناسبی در جهت حفاظت از آن بوده است . روشهای گردآوری اطلاعات در حوزه توصیفی با استفاده از منابع کتابخانه ای و در حوزه تجربی به صورت انجام کار عملی بر روی تخت خورشید بوده؛ در جهت دستیابی دقیق و علمی به اثبات و یا رد فرضیه ها از روشهای آنالیز دستگاهی و متالوگرافی بهره برداری شده است . در این تحقیق چهار فرضیه مورد آزمون و بررسی قرار و گرفته و نتایج زیر حاصل شده است : دوام مینا کاری علاوه بر تکنیک اجرا با ترکیبات مینا و دمای پخت آن در ارتباط است؛ آسیب های وارده در مینای پشیتبان، زمینه را برای ایجاد آسیب در لایه مینای تزئینی فراهم می آورد؛ عامل اصلی ایجاد ترک و ریختگی فراوان در لایه مینای آبی فیروزه ای بکار رفته درتزیینات مینایی تخت خورشید ناشی از ساختار درونی مینا است و قرار گرفتن ترکیب فلز و شیشه درکنار یکدیگر در ساخت مینا، باعث ایجاد دسته جدیدی از آسیبها شده است .