پایان‌نامه

بررسی کاربردشناختی ضرب المثلها در زبان فارسی

دانلود متن کاملرایگان، با حساب کاربری؛ ثبت نام با گوگل چند ثانیه است

چکیده

مفهوم تضمن مکالمه ای که که اولین بار توسط پائول گرایس (1975) مطرح شد افق جدیدی را در مطالعات کاربرد شناسی زبان گشود. وی اصل کلی محاوره و راهکارهای مربوط به آن را جهت یک محاوره معقول و هدفمند مطرح ساخت و اظهار داشت در زمانی که گوینده (یا نویسنده) در محاوره فراتر از معنای قراردادی گفته خود قصد رساندن منظور یا منظورهایی به شنونده(یا خواننده) داشته باشد حداقل یکی از راهکارهای اصل همکاری را نقض می نماید که این فرآیند منجر به ایجاد تضمن مکالمه ای می شود. آنچه که در ایجاد تضمن مکالمه ای شرط لازم محسوب می شود این است که اصل همکاری هم از جانب گوینده (یا نویسنده) و هم از جانب شنونده(یا خواننده) در محاوره مفروض باشد تا پیامی که گوینده/نویسنده متفاوت از معنی گفته خود قصد انتقال دارد به درستی مورد استنباط مخاطب وی قرار گیرد. در این پژوهش ضرب المثلها که به عنوان میراث زبانی گذشته محسوب می شوند و دارای حقایق، پندها و اندرزهای ارزشمندی هستند و همچنین به دلیل جایگاه پر اهمیتی که در زبان و ادبیات هر جامعه زبانی دارا هستند در چهارچوب مفهوم تضمن مکالمه ای مورد تحلیل قرار گرفته اند و چگونگی نقض راهکارهای اصل همکاری در شکل گیری تضمن در آنها مورد بررسی قرار گرفته است. در این پژوهش همچنین استنباط ضرب المثلها با توجه به نگرشهای دستیابی بدون واسطه و کاربردشناسی معیار نیز مورد تحلیل قرار گرفته است. از نتایج این پژوهش می توان به موارد زیر اشاره کرد: 1- در مواردی که ضرب المثلها بر پایه استعاره (مجازی یا غیر حقیقی) شکل گرفته اند در سطح معنایی (معنی گزاره ای) راهکار کیفیت از اصل همکاری را عمدتاً نقض می نمایند. 2- در شکل گیری تضمن مکالمه ای در ضرب المثلها، با توجه به منظور گوینده از به کارگیری آنها، هریک از راهکارهای اصل همکاری می تواند مورد نقض قرار گیرد. 3- استنباط ضرب المثلها توسط مخاطبان یک جامعه زبانی علاوه بر مفهوم ضرب المثلها، دانش اجتماعی-فرهنگی مخاطبان و همچنین معنی گزاره ای که به عنوان یک درون داد جهت تحلیل کاربردشناختی آن است، به مقصود گوینده/نویسنده از بیان آنها در بافتها و موقعیتهای زبانی بستگی زیادی دارد.

اساتید راهنما و مشاور

منوچهر توانگر، محمد عموزاده

پایان‌نامه‌های مشابه

  • بررسی مقابله ای ضرب المثلها در زبان انگلیسی و فارسی از دیدگاه جامعه شناختی زبان

    پایان‌نامه۲۰۰۹وزارت علوم، تحقیقات و فناوری - دانشگاه شیراز - دانشکده ادبیات و علوم انسانییلدا فلاحی

    امثال جز جدائی ناپذیرزبان هستند، که تأثیرات ارزشهای فرهنگی یک جامعه را بر زبان نشان می دهد. بی شک امثال در غالب کلامی آهنگین و کوتاه بازتابی از طریق اندیشیدن، رفتار یک اجتماع و رسومات آن است. از اینرو مطالعه امثال می تواند در برررسی و تقابل ادبیات و فرهنگ دو ملت کاربرد مستقیم داش

  • توصیف و بررسی طنز در مطبوعات زبان فارسی از سال 1363 تا 1388 بر اساس رویکردهای کاربردشناختی

    پایان‌نامه۲۰۰۹وزارت علوم، تحقیقات و فناوری - دانشگاه فردوسی مشهد - دانشکده ادبیات و علوم انسانی دکتر علی شریعتیسریرا کرامتی یزدی

    در این پژوهش به توصیف و بررسی طنز در مطبوعات طنز زبان فارسی بر اساس رویکردهای کاربردشناختی پرداخته می شود. مطبوعات مورد استفاده در این تحقیق از مجله های رسمی طنز کشور در فاصله سال های 1363 تا 1388 انتخاب شده اند. به علت حجم زیاد داده ها، روش جمع آوری داده ها در این تحقیق به صورت

  • بررسی کاربردشناختی عبارتهای احتیاط آمیز در مقالات علمی - پژوهشی زبان فارسی

    پایان‌نامه۲۰۰۹وزارت علوم، تحقیقات و فناوری - دانشگاه فردوسی مشهد - دانشکده ادبیات و علوم انسانی دکتر علی شریعتیفهیمه افشین

    در پژوهش حاضر به بررسی و مقایسه بسامد عبارتهای احتیاط آمیز در مقالات علمی و پژوهشی زبان فارسی در رشته های شیمی و ادبیات پرداخته شده است. استفاده از عبارتهای احتیاط آمیز نقش عمده ای در گفتمان علمی داشته و در واقع ابزاری است که بیانگر تردید نویسنده و عدم قطعیت گزاره بوده و نویسنده

  • شرح مشکلات هفت پیکر و اسکندرنامه ( لغات دشوار، ترکیبات خاص ، اصطلاحات ، کنایات ، تلمیحات بدیع و ضرب المثلها)

    پایان‌نامه۲۰۰۲وزارت علوم، تحقیقات و فناوری - دانشگاه تبریزسکینه پیرک

    هر ملتی به مبانی علمی و فرهنگی خود فخر می کند و در اعتلا وحفظ آن می کوشد. ما نیز به ادبیات و شاعران خود مباهات می کنیم، چرا که درخشانترین چهره های فرهنگ ما از آن شاعران و آفرینندگان آثار ادبی است . این آثار به حقیقت آینه تمام نمای فرهنگ و زندگی قوم ایرانی است . چکیده و عصاره آنچه

  • فرهنگ سازمانی از منظر ضرب المثل های فارسی

    پایان‌نامه۲۰۱۳وزارت علوم، تحقیقات و فناوری - دانشگاه علامه طباطبایی - دانشکده مدیریت و حسابداریآسیه دهقان باغی

    در این تحقیق به بررسی ضرب المثل های فارسی پرداخته ایم تا ببینیم آیا ضرب المثل های فارسی توان تبیین فرهنگ سازمانی ایرانی را دارند یا خیر. پس با روش کیفی 12000ضرب المثل را انتخاب کرده و از بین آنها 1200 عدد را بررسی کرده و با روش تحلیل محتوا داده ها را تجزیه و تحلیل کرده ایم . در ف

  • بررسی اثر آماده سازی شناختی به وسیله ضرب المثل های فارسی بر کاهش ارزش تعویقی

    پایان‌نامه۲۰۱۳وزارت علوم، تحقیقات و فناوری - پژوهشگاه دانشهای بنیادی (مرکز تحقیقات فیزیک نظری و - پژوهشکده علوم شناختی - پژوهشکده علوم شناختیثمینه سادات پورتاک دوست

    فرآیند تصمیم گیری یا برگزیدن یک گزینه از میان چند گزینه، یکی از عالی ترین پردازش های شناختی به شمارمی رود. گونه ویژه ای از این فرآیند که به عنوان تصمیم گیری مخاطره آمیز risky decision making)) شناخته می شود ، در شرایطی پردازش می شود که شخص با گزینه هایی روبه رو می گردد که انتخاب

اسناد مشابه

  • بررسی افزایش و کاهش معنایی در ضرب المثل‌های زبان فارسی راحله گندمکار

    مقاله۲۰۱۰پژوهش های زبانیراحله گندمکار

    فرآیندهای «افزایش و کاهش معنایی» که نخستین بار از سوی صفوی (1379: 247) معرّفی شد، از جمله ابزارهای مناسب برای توجیه و تبیین بسیاری از پدیده‌های معنایی از جمله چگونگی شکل‌گیری معنی برخی ساخت‌ها و نحوة درک آنها از سوی شنونده است. عملکرد فعّال این دو فرایند در مکالمات روزمرة سخنگویا

  • نقش کاربردشناختی اجتماعی ضرب المثل ها در یادگیری زبان فارسی

    مقاله۲۰۲۳زبانشناسی اجتماعیالهام صداقت، اسماعیل آذر

    ضرب المثل های فارسی افکار خردمندانۀ نسل های پیشین ایرانیان است که معمولاً در قالب زبانی کوتاه، آهنگین و ادبی به ویژه شعری هستند. اغلب این ضرب المثل ها معانی و ساختاری ساده دارند که به آسانی می توان آن ها را به خاطر سپرد و در ارتباط های شفاهی و نوشتاری به کار برد. مقاله های بسیاری

  • صرف کاربردشناختی پسوندهای نسبت در زبان فارسی

    مقاله۲۰۱۵زبان شناسی و گویشu200cهای خراسانآرزو نجفیان، بلقیس روشن، زهرا قیراطی

    پسوندهای نسبت‌ساز در زبان فارسی «ی، ین، ینه، گان، گانه، انه، ئیه/یه» هستند. شواهد زبانی نشان می‌دهد که بااتصال این پسوندها به واژه، غیر از مفاهیم هسته‌ای «منسوب به» و «مربوط به» در بعضی از کلمات مفاهیم حاشیه‌ای از قبیل دارندگی، شباهت، امکان، الزام، منشأ، جهت، غایت، مرتبه، شیوه، م

  • بررسی طرحواره های قدرتی در برخی از ضرب المثل های زبان فارسی

    مقاله۲۰۱۳زبان شناسی و گویشu200cهای خراسانسیده مریم فضائلی، شهلا شریفی

    در این پژوهش، برخی از ضرب المثل های زبان فارسی را که در آن ها مشکل و نوع برخورد با آن مطرح شده، در چارچوب طرحواره های قدرتی بررسی می کنیم. براساس یافته ها، در ضرب المثل های بررسی شده طرحواره های قدرتی سه امکان دارند: وجود مشکل به مثابة یک سد که نمی توان آن را از سر راه برداشت. در

  • واکاوی شناختی - کاربردشناختی جمله‌های شرطی در زبان فارسی

    مقاله۲۰۱۹جستارهای زبانیسلیمان قادری نجف آبادی، محمد عموزاده، والی رضایی

    پژوهش حاضر تحقیقی بنیادی و توصیفی است که دادههای آن عمدتاً برگرفته از گفتار محاورهای محیط در طول یک دورۀ سهماه بوده است. پس از ضبط و آوانویسی دادهها، پیکرهای مشتمل بر حدود سی و پنج جملۀ شرطی زبان فارسی با روش نمونهگیری کنترلشده انتخاب شد و سپس بر اساس رویکردهای شناختی کاربردشناخت

  • بررسی ساختی و کاربردشناختی جملات پرسشی جهت‌مند در مکالمات زبان فارسی

    مقاله۲۰۲۲پژوهش های زبان شناسیسلیمان قادری

    اگرچه کاربرد ماهیتی جملات پرسشی، طرح سؤال است؛ اما این جملات می‌توانند کاربردهای متعدد دیگری را نیز در سطح کلام برجسته‌کنند. در این میان، گونۀ پرسش‌های سوی‌مدار بله-خیر که دربردارندۀ پرسش‌های بلاغی، تأکیدی، ضمیمه‌ای و جهت‌مند است نشان‌دهندۀ تمایل ضمنی پرسشگر به یکی از جواب‌ها است