حیات طیبه در قرآن و نهج البلاغه

معصومه قاسمی

چکیده

در این پایان نامه ، سعی گردیده است تا حقیقت حیات طیبه و چیستی آن ، آنطور که هست تبیین گردد ، که پس از جستجو در قرآن کریم و نهج البلاغه به نتایج زیر دست یافتیم که تقدیم حضور می گردد. 1- معنای لغوی عبارت ترکیبی "حیات طیّبه " عبارتست از " زنده بودنی که خالی از هرگونه بدی و فسادی باشد." 2 – حیات انسانها دارای مراتب می باشد و معنای اصطلاحی "حیات طیبه" عبارتست از " حیاتی نورانی ، جدید و با مرتبه‏ای بالاتر از این حیات محسوس ، با مشاعری بالاتر از مشاعر عموم مردم ، که در آن خباثتی راه ندارد – که البته خباثت را به معنای هرآنچه باطل و غیر حق است ، معنا می‏نماییم-و در همین عالم دنیا به متقین و مطیعین و تزکیه کنندگان و صاحبان ایمان و عمل صالح داده می‏شود. " 3- بنا بر روایتی از امیر مومنان ، علی علیه السلام ، که حیات طیبه را همان قناعت معرفی فرموده اند ، می توان این نتیجه گیری کلی را داشت که بین قناعت و حیات طیبه یک ارتباط دوسویه مطرح است . بدین معنا که داشتن وصف قناعت سبب رضایت از خدای متعال می شود و رضایت از خدای متعال منشأ طاعت الهیست و طاعت الهی نیز مقدمه ی ورود به حیات طیبه می باشد . 4- خداوند متعال در قرآن کریم ، به صاحبان حیات طیبه وعده هایی داده است که برخی از آنها عبارتند از : امن الهی ، بهشت جاویدانی که از زیر آن نهرها جاری است ، رزقی مخصوص (با وصف کریم ، احسن ، بی‏حساب ... ) ، فوز عظیم یا فوز کبیر یا آشکار ، قرار گرفتن در مغفرت الهی و اجری بسیار بزرگ. 5- تنها با ایمان و عمل صالح و اطاعت الهی و اجابت دعوت رسول اکرم صلوات الله علیه می توان به حیات طیبه دست یافت. 6- بر اساس کلام نورانی علوی(سلام الله علیه) در می یابیم که ایمان همان تسلیم است در همه ی ابعاد آن : قلب ، زبان ، اعضاء و جوارح . که البته این ایمان حقیقی ملزوماتی هم دارد که برخی از آنها عبارتند از : تحمل اذیت و سختی ، صبر در بأساء و ضراء ، توکل ، ذکر خدا و ... 7- صلاح عمل به معنای آمادگی و لیاقت آن برای تلبس به لباس کرامت است و ارتباط بین ایمان و عمل صالح بدین صورت است که ایمان به معنای معرفت قلبی سبب عمل صالح می گردد و عمل صالح هم که جزئی از ایمان است سبب ایمان به معنای معرفت قلبی می شود . ادامه ی چکیده ی پایان نامه 8- حیات طیبه موانع و آسیب هایی نیز دارد که برخی موانع آن عبارتند از : کفر ، عصیان و گناه ، تکذیب و استکبار ، پیروی از شیطان ، ظلم ، تبعیت از شهوات یا هوای نفس و ضایع کردن نماز ، غفلت و حیات دنیا . برخی آسیب های آن نیز عبارتند از : حسد ، مجالست با اهل هوا ، ارتداد ، دوستی با یهود و نصاری ، شرک ، تکذیب آیات الهی و لقاء آخرت ، نفاق ، اراده و طلب دنیا ، کراهت داشتن از آیات الهی ، بالاتر از صوت نبی اکرم صلواه الله علیه و آله صحبت کردن ، تبعیت از آنچه که مورد سخط و غضب الهیست ، منت گذاشتن بر کار خیر و ...

اساتید راهنما و مشاور

مرضیه اخلاقی، مریم حاج عبدالباقی