تحلیلی بر عکاسی مستند نوین و تاثیرات آن برعکاسی معاصر ایران
چکیده
چکیده از دهه ی 1960 به بعد رویکرد مستندنگارانه ی جدیدی در عکاسی جهان (به ویژه آمریکا) به وجود آمد که همچنان ادامه دارد. از سردمداران آن به رابرت فرانک و کتاب معروف او «آمریکایی ها» می توان اشاره کرد. عکاسانی مانند لی فریدلندر، گری وینوگراند، دایان آربوس، ویلیام کلاین، بروس دیویدسون، نن گلدین، پل گراهام، ویلیام اگلستون، مارتین پَر و دیگران که هر یک با نگاه شخصی خود این نگاه نو، به اعتباری آن شکل از نگاهی که فارغ از سنت های تصویری کلاسیک عکاسی است و نگاه عکاسانی چون لوئیس هاین و جاکوب ریس را به پرسش و چالش می کشد، در آثاری که آفریدند حفظ کرده و راه سلف خود را ادامه دادند. از سوی دیگر در دهه ی 1970 گرایشهای دیگری در این زمینه با عنوان «توپوگرافی نوین» و همچنین «فتوژورنالیسم نوین» مطرح می شوند که پیشینه ی آنها همان عکاسی مستند دهه ی 1960 بود. این گرایشها ویژه گیهایی دارند که بر روی عکاسی مستند معاصر تأثیر می گذارند . از دهه ی 1980 به بعد عکاسی مستند متنوع تر و بسیار پویاتر از گذشته عمل می کند؛ بخشی از این پویایی، حاصل زمینه هایی است که عکاسی مستند روی آن شکل گرفت. عکاسی مستند امروز عموماً در سه زمینه ی اصلی کار می شود برای کتاب، برای گالری و یا برای مجله استفاده می شود . عکاسی مستند امروز بسیار شخصی تر، شاعرانه تر، ذهنی تر و درونی تر شده است و مسئله ی اصلی، تنها مطابق بودن با واقعیت نیست، بلکه نگاه شخصیِ عکاس در عکاسی مستند امروز، از اهمیت والایی بر خوردار است. این شکل از عکاسی که بیشترین سهم عکاسی مستند متأ خر جهان را به خود اختصاص داده است، متأ سفانه به دلیل نبود بستر و زمینه ی لازم، عکاسی مستند معاصر ایران همپای عکاسی مستند جهان پیش نرفت و کارهای انجام شده نیز در حد و اندازه هایی نبوده اند تا جریان و رویکرد مسلطی را شکل دهند. بنابراین آن شکل از عکاسی مستند متأخر غربی در جامعه ی منفعل و کسالت بار عکاسی معاصر ایران غریب و نا آشنا جلوه می کند.