بررسی تأثیر مصرف کافئین بر عملکرد استقامتی و قدرتی مردان ورزشکار
چکیده
هدف از تحقیق حاضر بررسی تأثیر مصرف دوز متوسط کافئین در یک جلسه بر عملکرد استقامتی و قدرتی مردان ورزشکار می باشد. روش تحقیق: بدین منظور 60 مرد ورزشکار (سن: 39/1±63/19 سال؛ وزن: 63/7±90/68 کیلوگرم؛ قد: 81/5±45/175 سانتی متر؛ درصد چربی: 42/2±01/8 درصد) بصورت تصادفی انتخاب و بر اساس رشته ورزشی خود به دو گروه 30 نفری استقامتی یا قدرتی تقسیم شدند. آزمودنی ها دو تلاش جداگانه بصورت پیش آزمون و پس آزمون اجرا کردند. در تلاش اول آزمودنی ها، آزمون دویدن تا واماندگی را با 80 درصد ضربان قلب ذخیره (گروه استقامتی)، یک تکرار بیشینه (1rm) و همچنین استقامت عضلانی (تعداد تکرار تا خستگی با 60 درصد 1rm) برای دو حرکت پرس سینه و پرس پا (گروه قدرتی) اجرا کردند. بدنبال یک هفته استراحت آزمودنی ها برای دومین مرحله آزمون به آزمایشگاه بازگشتند و بصورت جور شده از نظر vo2max (گروه استقامتی) و قدرت بیشینه (گروه قدرتی) در دوگروه کافئین یا دارونما قرار گرفتند. در یک طرح یک سویه کور و یک ساعت پس از مصرف کپسول های حاوی 6 میلی گرم کافئین یا دارونما (نشاسته) به ازای هر کیلوگرم وزن بدن، مدت زمان دویدن تا واماندگی، قدرت عضلانی و استقامت عضلانی آزمودنی ها برای دو حرکت پرس سینه و پرس پا ثبت شد. نتایج تجزیه و تحلیل آماری داده ها با آزمون t مستقل و وابسته و در سطح معنی داری (05/0p?) انجام گرفت. نتایج: در گروه کافئین مدت زمان دویدن و همچنین تعداد تکرار با 60 درصد 1rm برای دو حرکت پرس سینه و پرس پا نسبت به مرحله پیش آزمون افزایش معنی داری (05/0p?) یافت، در حالی که در گروه دارونما تغییرات معنی داری مشاهده نشد (05/0p>). تغییرات مدت زمان دویدن، تعداد تکرار پرس سینه و پرس پا آزمودنی ها در گروه کافئین در مقایسه با گروه دارونما از لحاظ آماری معنی دار بود (05/0p?) اما تغییر معنی داری برای قدرت عضلانی آنها مشاهده نشد (05/0p>). نتیجه گیری: با توجه به نتایج تحقیق چنین می توان گفت که دوز متوسط کافئین می تواند تأثیرات مثبتی بر عملکرد استقامتی بخصوص در شدت های بیشینه و همچنین بر برخی از پارامترهای قدرتی در شدت های متوسط داشته باشد.