بررسی انگیزه های تحول در عرفا با تاکید بر تذکره الاولیا و اسرار التوحید
چکیده
تحول یعنی دیگرگون شدن و تغییر که از عالم عناصر – آب و خـاک و باد و آتش – آغاز می شود و به انسان که مرتبه کمال حیات حیوانی است می انجامد و انسان را به جایی می رساند که به وهم در نمی آید . هر تحولی به خودسازی نیاز دارد و باید دو گام برای آن برداشت : گام بیداری و گام محاسبه نفس . هرگاه انسان " من " برتر خویش را شناخت ، به جلو حرکت می کند تا به کمال برسد . این تحقیق به بررسی انگیزه های تحول عارفانی می پردازد که نامشان در تذکره الاولیا و اسرار التوحید آمده است که به نظر نگارنده یکی از بهترین شیوه های پی بردن به انگیزه های تحول عارفان است . عارفان برای تحول به انگیزه هایی نیاز داشتند – انگیزه های درونی و بیرونی – برخی از آنان در انگیزه ها مشترک اند و برخی دیگر انگیزه های مخصوص به خود دارند . انگیزه ها را می توان به چند بخش تقسیم کرد : 1- خواب و رویا 2- دعای مادر 3- دیدن یک صحنه 4- شنیدن آیه قرآن 5- شنیدن سخنی 6- احترام به نام خداوند 7- شنیدن ندا 8- دعای پیر . در این میان تعدادی از عرفا هستند که از ابتدای کودکی در مسیر عرفان قرار گرفته بودند و نیازی به انگیزه های درونی و بیرونی نداشتند و برای وصال تربیت شده بودند . هر انسانی که درد طلب در وجودش موج می زند باید به این انگیزه ها توجه کند و آنها را به کار بندد تا به سعادت برسد .