مطالعه اثر خشکسالی بر روی پوشش گیاهی با استفاده از داده های ماهواره ای modis (مطالعه موردی: استان کردستان)
چکیده
خشکسالی با ویژگی های شدت، فراوانی، مدت و گستره مکانی مشخص می شود. بسیاری از شاخص های خشکسالی، از متغیر هایی برای کمّی کردن خشکسالی استفاده کرده اند که در طول قرن بیستم گسترش یافته است. اگرچه دما یا تبخیر و تعرق عموماً در محاسبه شاخص خشکسالی استفاده می شوند، مهمترین پارامتر، بارش است. امروزه به علت وجود تصاویر ماهواره ای، روش های سنجش از دور بطور ویژه ای برای پایش خشکسالی در نواحی مورد استفاده قرار گرفته است. استفاده از سنجش از دور مزیت هایی دارد که می تواند پارامتر ها را با تحلیل بالایی در هر نقطه از منطقه مورد مطالعه ارزیابی کند. در نتیجه، نتایج آن می تواند بسیار موثر واقع گردد. در این مطالعه به منظور بررسی اثر خشکسالی بر روی پوشش گیاهی در استان کردستان از داده های هواشناسی و سنجش از دور استفاده شده است. شاخص بارندگی استاندارد شده (spi) در 6 ایستگاه سینوپتیک استان طی سال های 2009-2000 محاسبه گردید. همچنین بر اساس 40 تصویر برگرفته از سنجنده terra/modis 16 روزه، در ماه های آگوست، سپتامبر، اکتبر و نوامبر سال های 2009-2000، شاخص نرمال شده اختلاف پوشش گیاهی (ndvi) بدست آمد. با توجه به این شاخص، پوشش گیاهی منطقه به 6 طبقه کلاسه بندی شد و مساحت هر کدام از طبقات بدست آمد. در نهایت دو شاخص spi و ndvi مورد مقاسیه قرار گرفت. همبستگی پیرسون بین میانگین spi و میانگین ndvi نشان داد که ضریب همبستگی بالایی برابر 77/0+ بین دو شاخص وجود دارد. درنتیجه پوشش گیاهی به شدت از شرایط خشکسالی تأثیر می پذیرد. سال 2001، شدید ترین خشکسالی را طی دوره داشته که در این سال پوشش گیاهی ضعیف، حداکثر مساحت و پوشش گیاهی خوب حداقل مساحت را در منطقه داشته است.