پایان‌نامه

بررسی و تحلیل فقهی کاربرد قاعده عرف و عادت در قانون مدنی

چکیده

یکی از موضوعات مهم و پر کاربرد حقوقی، مسئله عرف می باشد. از آنجا که همواره مسائل اجتماعی و پدیده های حقوقی در حال تحول است قانون، هر چه هم به روز باشد، نمی تواند پاسخگوی تمام این تحولات باشد. فلذا، راه مسئله این است که برای احکام و مقررات قانونی، مصادیق عرفی تعریف گردد. یعنی قانون تنها حکم قضیه را به طور کلی بیان نماید و احراز مصادیق آن بر عهده عرف باشد. بدین صورت می توان گفت، زنگار کهنگی بر قامت قانون نمی بندد و افراد جامعه، قانون را غیر کارآمد نمی بینند. دراین تحقیق بر آنیم که ابعاد فقهی و حقوقی عرف را از حوزه کارکرد آن در مقررات فعلی و همچنین آرای فقهی بررسی نماییم. با مطاله این پژوهش، بسآمد به کار گیری عرف در قانون مدنی و کیفیت و حوزه های دخالت آن، آشکار می گردد.

اساتید راهنما و مشاور

حسین ناصری مقدم

پایان‌نامه‌های مشابه

  • بررسی زمینه های کاربردی قاعده لاضرر در قانون مدنی ایران همراه با تحلیل فقهی آن

    پایان‌نامه۲۰۱۱وزارت علوم، تحقیقات و فناوری - دانشگاه فردوسی مشهد - دانشکده الهیات و معارف اسلامی شهید مطهریمحمد خلیلی

    قاعده ی لاضرر از قواعد محکم فقهی است که در سرتاسر فقه جریان دارد. طبق این قاعده حکم ضرری در اسلام وجود ندارد. قانون مدنی ایران به عنوان ترجمان فقه امامیه سرتاسر آن ملهم از قاعده ی لاضرر است. زمینه های استناد به قاعده ی لاضرر در بخش های گوناگون قانون مدنی موجود است. مانند مباحث ما

  • بررسی مبانی فقهی و حقوقی ماده 1104 قانون مدنی و ضمانت اجرای آن

    پایان‌نامه۲۰۱۱وزارت علوم، تحقیقات و فناوری - دانشگاه قمطاهره شهرابی فراهانی

    هدف از این پ‍‍‍‍ژوهش بررسی فقهی و حقوقی ماده 1104 قانون مدنی و ضمانت اجرای آن می باشد روش گرد آوری به صورت کتابخانه ای (تحلیلی و توصیفی) است. کانون خانواده از نهادهای مهم اجتماعی است که اساس و سنگ بنای جامعه را تشکیل می دهد. یکی از تکالیف زن و شوهر همکاری آنان برای تحکیم مبانی خا

  • مبانی فقهی قراردادهای خصوصی (ماده 10 قانون مدنی) با رویکردی به نظر حضرت امام خمینی(س)

    پایان‌نامه۲۰۰۲پژوهشکده امام خمینی (س)و انقلاب اسلامیبایرام عاشری

    درمیان فقها و حقوقدانان اسلامی ، پیرامون عقودی که در زمان شارع مقدس متعارف نبوده ، دو نظریه وجود دارد. عده ای قائل به حصر عناوین عقود و معاملات بوده و معتقدند که تمام قراردادها را باید در تحت عقود متعارف در زمان شارع گنجاند. در مقابل عده ای دیگر از فقها قائل به عدم حصر بوده و عقی

  • بررسی فقهی و حقوقی ماده 1133 قانون مدنی با اصلاحات سال 1381

    پایان‌نامه۲۰۱۰دانشگاه آزاد اسلامی - دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران مرکزی - دانشکده حقوقالهام مرادیان

    چکیده با نگاهی به تاریخ به این نتیجه می رسیم که مسأله حقوق زن از دیر باز ذهن جامعه بشری را به خود مشغول داشته و در طول تاریخ با فراز و نشیب هایی همراه بوده است. باید توجه داشت، اصل و اساس دین اسلام بر پایه عدل استوار است و محور همه قوانین و احکام آن، مبارزه با ظلم و تعدی و بر پای

  • بررسی جایگاه عرف و عادت در عقود اسلامی از منظر فقه شیعه و قانون مدنی ایران

    پایان‌نامه۲۰۱۳وزارت علوم، تحقیقات و فناوری - دانشگاه شهید باهنر کرمان - دانشکده حقوق و معارف اسلامینجمه جهانشاهی

    در روابط اجتماعی انسان ها،عقود ، معاملات و داد وستدها ،بخش ضروری و اجتناب ناپذیری است و از آن جا که به اتفاق فقها احکام مربوط به عقود، جزء احکام امضایی هستند عرف جامعه نقش اساسی در ایجادآن ها ایفا کرده است . از طرفی موضوعات عرفی با تحول جوامع بشری متحول می شوند و به تبع، حکم نیز

  • بررسی قاعده نفی عسر و حرج در فقه امامیه و کاربرد آن در قانون مدنی ایران

    پایان‌نامه۲۰۱۰دانشگاه تربیت معلم - تهران - دانشکده ادبیات و علوم انسانیمهدی مسلم زاده فرد

    عنوان این پایان نامه بررسی قاعده نفی عسر و حرج در فقه امامیه و کاربرد آن در قانون مدنی ایران است که در دو بخش تنظیم شده به طوریکه بخش اول آن با عنوان بررسی قاعده نفی عسر و حرج در فقه امامیه شامل شش فصل می باشد که به ترتیب: قاعده فقهی مفهوم عسر و حرج، تبیین مفهوم لا در لاحرج ادله

اسناد مشابه

  • بررسی فقهی مواد 1121 تا 1128 قانون مدنی

    مقاله۲۰۱۲فقه و حقوق خانواده (ندای صادق)مریم ابن تراب

    مواد 1121 تا 1128 قانون مدنی به بیان عیوب مجوز فسخ نکاح اختصاص دارد. بازپژوهی فقهی این مواد از جهت بیان آموزه‏های شرعی مرتبط با آن‏هاست. عیوب مجوز فسخ نکاح به تبع فقه، قانون هم شمرده شده اند. بعضی از این عیوب میان زنان و مردان مشترک هستند و در هر یک از زوجین که یافت شوند، مجوز فس

  • بررسی فقهی مواد ۱۱۲۱ تا ۱۱۲۸ قانون مدنی

    مقالهفقه و حقوق خانوادهمریم ابن تراب، استادیار گروه فقه و مبانی حقوق اسلامی دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران شمال

    مواد 1121 تا 1128 قانون مدنی به بیان عیوب مجوز فسخ نکاح اختصاص دارد. بازپژوهی فقهی این مواد از جهت بیان آموزه‏های شرعی مرتبط با آن‏هاست. عیوب مجوز فسخ نکاح به تبع فقه، قانون هم شمرده شده اند. بعضی از این عیوب میان زنان و مردان مشترک هستند و در هر یک از زوجین که یافت شوند، مجوز فس

  • بررسی فقهی مواد 1121 تا 1128 قانون مدنی

    مقاله۲۰۱۲فقه و حقوق خانوادهمریم ابن تراب

    مواد 1121 تا 1128 قانون مدنی به بیان عیوب مجوز فسخ نکاح اختصاص دارد. بازپژوهی فقهی این مواد از جهت بیان آموزههای شرعی مرتبط با آنهاست. عیوب مجوز فسخ نکاح به تبع فقه، قانون هم شمرده شده‌اند. بعضی از این عیوب میان زنان و مردان مشترک هستند و در هر یک از زوجین که یافت شوند، مجوز فسخ

  • بررسی مبانی فقهی و حقوقی مادة 852 قانون مدنی

    قانون مدنی در مواد 850 و 851 شروط لازم برای موصی‌له را موجود بودن و زنده متولد شدن می‌داند و ماده 957 قانون مدنی، شرط تمتع حمل از حقوق مدنی را زنده متولد شدن وی دانسته است. در عین حال، ماده 852 مقرر می‌دارد: «اگر حمل در نتیجه جرمی سقط شود موصی‌به، به ورثة او می‌رسد مگر اینکه جرم

  • تأملی فقهی – حقوقی بر مادۀ 575 قانون مدنی

    مقاله۲۰۱۱فقه و اصولسید محمد مهدی قبولی دُرافشان، سعید محسنی

    هرچند به طور اصولی باید سود و زیان ناشی از شرکت، در روابط خصوصی شرکا به نسبت سهم افراد در نظر گرفته شود، ولی با توجه به ضرورتهای موجود و نیاز به جلب مشارکت حداکثری، پیش‌بینی شرط تعلق سود بیشتر یا معافیت از تمام یا قسمتی از زیان در قراردادهای شرکت، امری متداول است. در حالی که ظاهر

  • تحلیل فقهی حقوقی قاعده ضمان ید در تعیین مسؤولیت کیفری پلتفرم‌های وام‌دهی غیرمتمرکز

    مقاله۲۰۲۵پژوهش هاي حقوقي ميان رشته ايآناهیتا صفاپور، خاطره شاهین فرد

    پژوهش حاضر با تمرکز بر قاعده فقهی »ضمان ید« به بررسی مسؤولیت ناشی از تصرف غیرمجاز در مال غیر و انطباق آن با مسائل نوین فناوریهای مالی غیرمتمرکز میپردازد. قاعده ضمان ید که ریشه در بنای عقال، سیره مستمر مسلمانان و حدیث »علی الید ما أخذت حتی تؤدیه« دارد، در فقه امامیه بهعنوان مبنای