زیبایی شناسی غزل کلیم کاشانی (همدانی)
چکیده
زیبایی شناسی دانشی است که درباره ی زیبایی گفتگو می کند. از دیرباز فلاسفه و اندیشمندان بسیاری کوشیده اند تا تعریفی برای زیبایی بیان کنند. فصل نخست این پژوهش به تعریف زیبایی شناسی، پیشینه ی آن و آراء و عقاید اندیشمندان پیرامون زیبایی پرداخته است. سپس تعریفی برای زیبایی بیان شده است و عوامل به وجود آورنده ی آن مورد بررسی قرار گرفته است. غزل های کلیم کاشانی از زیباترین غزل های زبان فارسی است. این پژوهش، به نقد زیبایی شناسانه ی غزل کلیم پرداخته است. فصل دوم به اولین و مهم ترین عامل زیبایی یعنی تناسب می پردازد. در این فصل، نخست به موسیقی که نوعی تناسب است توجه شده است و در ادامه، ترفند هایی که بر اساس تناسب اند با ذکر نمونه هایی از غزل کلیم مورد تحلیل قرار گرفته اند. فصل سوم به آشنایی زدایی که از عوامل مهم زیبایی آفرین است، اختصاص دارد. در این فصل، انواع آرایه هایی که بر پایه ی این عامل زیبایی آفرین اند به همراه نمونه هایی از غزل های کلیم مورد بررسی قرار گرفته اند. فصل چهارم ویژه ی آفرینش و نوآوری است. در این فصل نیز شگردهایی که گونه ای ساختن و آفرینش است با ذکر شواهدی از غزل کلیم مورد ارزیابی قرار گرفته اند. فصل پنجم با عنوان پیچیدگی، آرایه هایی چون ایهام و استخدام را دربرمی گیرد که همراه با شواهد و مصادیق شعری تبیین گردیده اند. در فصل ششم که آخرین بخش این پژوهش است، عواملی مورد بررسی قرار گرفته که به خودی خود زیبا نیستند ولی موجب زیبایی آفرینی در شعر می شوند. مانند استفهام، ندا، امر و نهی، صفت اشاره و نکره که با ذکر شواهد مثال مورد مداقّه و بررسی قرار گرفته اند.