بررسی و تحلیل زهد در شعر ابو العلاء معری
چکیده
ابوالعلاء معرّی، یکی از درخشان ترین چهره های ادبی جهان عرب، در میان شاعران زاهد، نامی پُرآوازه دارد. او فیلسوفی بزرگ بود که هرگز قدرت شعری خویش را، در راه به دست آوردن مال وثروت، به کار نگرفت؛ بلکه آن را برای بیان مسائل عقلی، واصلاح دشواری های موجود در جامعه ی خویش، به کار برده است. آنچه از شواهد شعری وی برمی آید، این است که؛ ترس از ارتکاب گناه، وشناخت صفات خداوند، از مهمترین عوامل گرایش وی، به شعرزهد بوده است. آنچه در بررسی آرای وی از سوی بیشتر نویسندگان پایه واساس قرار گرفته است، اثبات بدبینی اوست، اما به نظر می رسد که این نامگذاری در مورد وی خطا بوده است و او به جرم واقع بینی، بدبین نامیده شده است، آنچه که وی در بیان اخلاق بد مردم روزگار خویش، و در باره ی فساد دینداران آن عصر بر زبان می آورد، حقیقتی انکار ناپذیراست. برخلاف تصور عموم، ابوالعلاء در زهدیّاتش، نه تنها دارای تناقض به معنای واقعی آن نیست، بلکه در بیشتر موارد، زهدیّات وی با آموزه های دین مبین اسلام، مطابقت دارد؛ واگر گاه به ظاهر برخلاف آموزه های دین اسلام عمل کرده واز حدّ معمول خارج گردیده است، اهدافی را دنبال نموده است.