کاربرد برنامه ریزی آرمانی و الگوریتم ژنتیک در بهره برداری بهینه از سیستم چند سدی– چند منظوره ( مطالعه موردی سدهای وشمگیر ،گلستان و بوستان)
چکیده
محدودیت آبهای سطحی در کشور و وقوع دوره های خشکسالی، لزوم استفاده بهینه از مخازن سدها را با استفاده از یک برنامه ریزی مناسب ایجاب می کند. ولی با توجه به اینکه سدهای مخزنی به منظور تأمین چند هدف طراحی و احداث می شوند برنامه ریزی تک منظوره نمی تواند پاسخگوی بهره برداری بهینه باشد. لذا در این تحقیق به منظور رسیدن به یک برنامه بهره برداری بهینه از سیستم های منابع آبی چند سدی (شامل سدهای وشمگیر، گلستان و بوستان) و چند منظوره (شامل اهداف کاهش خسارت سیل در دوره زمانی کوتاه مدت و تأمین نیاز آبی در دوره زمانی میان مدت) از برنامه ریزی آرمانی استفاده شد. همچنین به منظور تعیین ضرایب برای هر یک از اهداف و متغیرهای مسئله از جستجوی ژنتیک در فضای چند بعدی استفاده شد. سپس به منظور آزمون کارایی مدل تهیه شده حالت های مختلف درنظر و آزمایش شدند. نتایج نشان داد که روش جستجوی ژنتیک حتی با داشتن حداقل جمعیت در جهت بهبود اعضا حرکت می کند و وزن ها و ضرایب مناسبی را برای معادله تعیین می کند. همچنین نتایج چهار آزمون مختلف نشان داد که در حالت اول سیستم توانایی تأمین تمامی نیازهای آبی را داشته و ظرفیت های ایمن رودخانه را نیز رعایت کرده است. در حالت دوم به علت نرمال بودن ورودی در بازه های زمانی 10 روزه تمامی نیازهای آبی تامین شده و کمبودی مشاهده نمی شود. در حالت سوم حجم ذخیره سدها پس از رسیدن به بازه های ده روزه بدلیل کاهش آبدهی کاهش یافته و در بازه های زمانی پایانی سیستم توانایی تامین نیاز آبی را نداشته و کمبود تامین نیازآبی مشاهده می شود و در حالت چهارم بخاطر سیلاب در دو بازه بالادستی فقط مخازن سد بوستان و گلستان کاهش ذخیره را انجام داده و سد وشمگیر حجم ذخیره خود را از تخلیه آب سد بوستان و گلستان کامل کرده و تا ظرفیت حداکثر آبگیری کرده است