پایان‌نامه

بررسی دعاوی ناسازگاری قرآن با دانش تجربی بشر

دانلود متن کاملرایگان، با حساب کاربری؛ ثبت نام با گوگل چند ثانیه است

چکیده

رساله حاضر 16 مورد از مهم ترین تقابل های ادّعا شده میان قرآن و علم را گزینش نموده و به بررسی تفصیلی آنها می پردازد. گزاره های مزبور عبارتند از آفرینش شش روزه آسمان ها و زمین ، هفتگانه و طبقه طبقه بودن آسمان ها ، امکان شکاف برداشتن آسمان ، امکان افتادن آسمان بر زمین ، حرکت خورشید در فلک ، غروب خورشید در چشمه ای داغ یا گل آلود ، رجم شیاطین واجنّه با شهاب های آسمانی ، ریزش تگرگ از کوههایی در آسمان ، مسطّح انگاشتن زمین ، ساکن انگاشتن زمین ، تقدّم خلقت زمین بر آسمانها، وجود زمین های هفت گانه، زوجیّت همه موجودات، استقلال خلقت انسان از دیگر انواع، اختصاص جنسیت دانی جنین به خداوند و خروج منیّ از میان کمر و استخوانهای سینه.» (8 گزاره نخست به آسمان و اجرام آسمانی،4 گزاره بعد به زمین و 4 گزاره پایانی به موجودات زنده ارتباط می یابند. ) در مورد گزاره هایی از این سنخ، برخی برآنند که خداوند برای ابلاغ وجا انداختن پیام خود از باورهای علمی معهود در نزد مخاطبان اولیه وحی بهره برده است. هر چند که پاره ای از این باورها با واقعیت امر تطابق نداشته اند. برخی دیگر نیز بر آن شده اند که اساساً خداوند از آسمان برای انسان کتابی فرو نفرستاده است، بلکه این انسان بوده که در زمین به جستجوی حقیقتی غایی و مطلق برآمده و در این راه به تجارب و آموزه هایی متعالی - والبته خطاپذیر- دست یافته است. به باور این قلم، منزّه دانستن قرآن از گزاره های کاذب وخلاف واقع ، پیامد منطقی تصدیق آن به عنوان کلام باری است. در نتیجه دو پیش فرض یاد شده در ترازوی قرآن باوران وزنی ندارند. با این همه از تلاش برای بازسازی فهم عرفی مخاطبان اولیه وحی گریزی نیست. چرا که خداوند در قرآن با ذات خود نجوا نمی کند، بلکه با انسان سخن می گوید. اگر خداوند با انسان سخن می گوید، نمی تواند بیرون از تاریخ بایستد و سخن بگوید. چرا که هیچ زبانی فرا تاریخی نیست، بلکه ارتباط زبانی در یک بافت تاریخی و در یک زمان ومکان معین قابل تعریف شدن است. ارتباط زبانی به معهودات ذهنی مخاطب تکیه دارد و فرایندی کاملاً دوسویه است . بدینسان قرآن مبین از الفاظ وجملات خود، معانی یا مصادیقی را اراده نمی فرماید که امکان فهم آن برای مخاطبان مستقیمش وجود نداشته باشد. از دیگر سو ممکن است که ملاحظه ظرف تاریخی نزول وپیشینه و زمینه آموزه های قرآن ، حلّ تقابل های مطرح شده را با دشواری روبرو سازد. برخی بر این باورند که هر گاه علم قطعی با ظاهر آیه ای موافق نباشد، می توان از ظاهر آن دست کشید و تأویل آن را معتبر شمرد. راقم این سطور، بدون داوری در صحت یا سقم این مبنا ، استفاده از آن را در صورت ضرورت و برای برونشد از اشکال های مفروض ، متعیّن دانسته است.

اساتید راهنما و مشاور

مهدی جلالی، جمشید قنبری

اسناد مشابه

  • بررسی سه نمونه از دعاوی ناسازگاری قرآن و علم

    مقاله۲۰۱۳پژوهش های علم و دینروح الله نجفی

    چکیده تحقیق حاضر به بررسی سه نمونه از ادعاهای تعارض قرآن و علم می‎پردازد. ساکن‎انگاشتن زمین، ریزش تگرگ از کوه‎هایی در آسمان و اختصاص علم به جنین به خداوند، در زمرۀ مصادیقی هستند که مدعیان تعارض قرآن و علم ـ ‎از جمله «کامل نجّار» در کتاب قرائۀ منهجیه للاسلام‎ ـ بدان‎ها استشهاد جست

  • بررسی سه نمونه از دعاوی ناسازگاری قرآن و علم

    مقاله۲۰۱۳پژوهش های علم و دینروح‌الله نجفی

    چکیده تحقیق حاضر به بررسی سه نمونه از ادعاهای تعارض قرآن و علم میپردازد. ساکنانگاشتن زمین، ریزش تگرگ از کوههایی در آسمان و اختصاص علم به جنین به خداوند، در زمرۀ مصادیقی هستند که مدعیان تعارض قرآن و علم از جمله «کامل نجّار» در کتاب قرائۀ منهجیه للاسلام بدانها استشهاد جستهاند. مقال

  • آزمون مدل نقش میانجی گرانه ی خودتنظیمی در رابطه ی بین جو روانی اجتماعی کلاس و ناسازگاری کلاسی دانش آموزان دوره ی راهنمایی

    مقالهروانشناسی مدرسه

    این پژوهش با هدف بررسی رابطه ی جو روانی اجتماعی کلاس و خودتنظیمی با ناسازگاری دانش آموزان و آزمون مدل نقش میانجی گرانه ی خودتنظیمی در این رابطه انجام گرفته است. روش پژوهش از نوع توصیفی با استفاده از تحلیل مسیر و همبستگی است. جامعه ی پژوهشی شامل دانش آموزان پایه ی سوم راهنمایی شهر

  • تأثیر آموزش چندرسانه ای قرآن بر میزان یادگیری و یادداری درس قرآن دانش آموزان پسر با نیازهای ویژه ذهنی پایه ششم ابتدایی

    مقالهفناوری آموزشحسین پناهی، کارشناسی ارشد، علوم تربیتی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه اراک سعید موسوی پور، استادیار، روان شناسی، ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه اراک

    پژوهش حاضر به منظور بررسی تأثیر چندرسانه ای قرآن بر میزان یادگیری و یادداری بخش بخش خواندن کلمات، روخوانی و روان خوانی آیات دانش آموزان پسر با نیازهای ویژه ذهنی پایه ششم ابتدایی شهر اراک انجام شد. روش تحقیق از نوع شبه­تجربی با پیش آزمون و پس آزمون و تعداد شرکت کنندگان در پژوهش 18

  • بررسی اثربخشی آموزش‎های مدارس قرآن بر مهارت روخوانی قرآن دانش‎آموزان مقطع ابتدایی

    مقاله۲۰۱۵دوفصلنامه علمی پژوهشی تربیت اسلامیحسین ضرغامی، محمدحسین ضرغامی، حسن ضرغامی

    در این مقاله، با رویکرد تحقیقی طرح های آزمایشی کلاسیک، به ارزیابی تاثیرات آموزش های مدارس قرآنی، که به صورت کلاسهای فوق برنامه در برنامه آموزشی مدارس اجرا می شود، بر روخوانی قرآن پرداخته شده است. برای این منظور، شهر بردسکن به عنوان منطقه مورد مطالعه انتخاب گردید و دو گروه از دانش

  • الگوی مستندسازی دانش تجربی سپاه پاسدا ران انقلاب اسلامی

    مقاله۲۰۲۵مطالعات مدیریت راهبردی دفاع ملییاسر مهری خانیکی، علی‌محمد احمدوند، محمدرضا نواب اصفهانی، مهران کشتکار

    افراد و اجزای نهاد سپاه پاسداران انقلاب اسلا‌می‌از روزهای نخست شکل‌گیری آن، در راستای اجرای ماموریت ذاتی خود و به تبع درگیری در عرصه‌های متعدد و متنوع، دانش تجربی گرانبهایی را در طیف گسترده‌ای از موضوعات، در سطوح مختلف سازمان و در وسعت جغرافیایی قابل‌توجهی به‌دست آورده و در گنجین