مدل سازی تغییرات رسوب روزانه در حوزه آبخیز جنگلی کجور
چکیده
برآورد میزان رسوب و اعمال مدیریت مناسب در یک حوزه آبخیز نیازمند شناخت کامل عوامل تأثیر گذار بر آن است، از آنجا که پدیده ی فرسایش و رسوب گذاری یکی از پیچیده ترین فرآیند-های طبیعی بوده و عوامل زیادی در آن دخیل می باشد، برای درک و شناخت دقیق این پدیده امروزه مدل ها به عنوان مهّم ترین ابزار در بررسی ها مّدنظر قرار می گیرند. از جمله مدل های مورد استفاده در تخمین رسوبات خروجی حوزه های آبخیز می توان به مدل های دینامیک که بر اساس روابط رگرسیونی بین رسوب و برخی عوامل موثر وابسته به زمان مانند دبی و رسوب روزانه اشاره نمود. به هر تقدیر مدل سازی دینامیک علیرغم اهمیت زیاد، مورد توجه مدیران و کارشناسان منابع حوزه های آبخیر نبوده است. از این رو تحقیق حاضر با هدف مدل سازی دینامیک تغییرات روزانه رسوب حوزه آبخیز کجور، با استفاده از آمار دبی و رسوب روزانه طی سال های 1386 تا 1389 انجام شد. تجزیه و تحلیل نتایج نشان داد که در 65 درصد معادلات انتخابی، دبی روزانه موثر ترین عامل تولید رسوب در منطقه بوده است. هم چنین معادلات نشان دادند که با تقسیم بندی ماهانه و فصلی وقایع روابط برتری با ضریب تبیین و خطای تخمین به ترتیب بیش تر و کم تر از 85/0 و 10 درصد نسبت به استفاده کلیه داده ها در مدل سازی به دست آمد. در کل رسوب روزانه در این حوزه آبخیز حداکثر از رسوب و دبی به ترتیب نه و چهار روز پیشین تاثیر پذیرفته است