پایان‌نامه

مدیریت فکر و شناخت در حوزه اخلاق براساس آیات و روایات

چکیده

با تأمل در نظام تربیتی اسلام درمی یابیم که هدف نهایی این مکتب تربیت انسان های کامل و سعادتمند است که رکن اساسی آن اخلاق می باشد. آموزه های دینی نشان می دهند که تفکر و شناخت از مهم ترین راه کارها برای نیل به اخلاق پسندیده و دوری از رذائل است. لذا در کلام خداوند و به تبع آن معصومان (علیهم السلام) بر شناخت فرد از یک سلسله معرفت های بنیادی در مقام اصلاح و مدیریت اخلاق تأکید جدی شده است. بررسی گزاره های قرآنی و روایی مرتبط با این موضوع حکایت از آن دارد که شش دسته شناخت در اصلاح و مدیریت اخلاق مهمند. این شناخت ها عبارتند از: شناخت انسان از خود و ویژگی هایی که خداوند در اختیار او قرار داده است و نیز ویژگی هایی که به صورت اکتسابی به آن دست می یابد. شناخت کرامت انسان سبب دوری از گناهان و پیروی از امیال نامشروع، ناچیز دانستن دنیا و صبر در برابر مشکلات می شود. نیز خویشتن شناسی از جنب? پستی آغاز و انجام سبب می شود تا انسان از خود بزرگ بینی و تکبر دوری کند. شناخت دیگر، شناخت دنیا است. شناخت واقع بینانه نسبت به دنیا سبب می شود تا انسان با توجه به فنا پذیری دنیا از اندوه، حرص و طمع بپرهیزد و با توجه به سختی های دنیا از جزع دوری کند. توجه به زودگذر بودن دنیا نیز سبب زهدورزی می گردد. همچنین توجه به این که زندگی دنیا، زندگی در لحظه حال است، نه در گذشته و نه در آینده سبب می شود تا انسان فقط رنج و نگرانی لحظه ای را که در آن قرار دارد تحمل کند و صبور باشد. همچنین شناخت ناپایداری و عدم بقای دنیا سبب دوری از آرزوی طولانی، تکبر و تفاخر می گردد. شناخت مرگ به عنوان واقعیتی دیگر از هستی، سبب دوری از آرزوی طولانی، اندوه دنیا و کاهش ترس و اضطراب به گاه مرگ می شود. شناخت آخرت نیز به عنوان سرایی پایدار سبب زهدورزی در دنیا، پرهیز از حرص، عجب و دوری از گناهان می شود. همچنین شناخت خدا از جنبه های گوناگون موجب برخی تأثیرات اخلاقی دیگر می شود. شناخت رازقیت خداوند سبب دوری از ترس از فقر، غم و اندوه، گناه، حرص، طمع و بخل می گردد. همچنین شناخت و یقین به قدرت و توانایی او بر انجام هر کاری سبب دوری از خشم و حزن می شود. شناخت عظمت و بزرگی خداوند نیز سبب دوری از تکبر و ایجاد خشیت می گردد توجه به علم خداوند سبب رهایی انسان از ترس و اضطراب، دوری از زشتی ها و حیاورزی می شود. نیز یقین به لطف و رحمت او سبب دوری از غم، اندوه و یأس و نا امیدی می-شود. شناخت دیگری که در متون دینی به کرات به آن اشاره شده است، شناخت پیامد برخی خلق ها و اعمال است. این شناخت خود به دو دسته شناخت پیامد نیک اعمال و پیامد منفی اعمال تقسیم می شوند. در ذیل شناخت پیامد نیک اعمال مواردی چون آسایش و راحتی دل، برتری و بلندی رتبه، عنایت ویژه خداوند در روز قیامت، ایجاد محبت، برطرف شدن کینه، پاداش و اجر الهی، پیروزی و موفقیت قرار دارد و در ذیل شناخت پیامد منفی اعمال مواردی چون از بین رفتن ایمان، ایجاد ناراحتی و غم، عذاب اخروی و دنیوی، پستی و ذلت، ندامت، کینه و احباط عمل قرار دارد

اساتید راهنما و مشاور

شادی نفیسی، عباس پسندیده

پایان‌نامه‌های مشابه

  • بررسی تاثیر انواع انحرافات رفتاری در ناپایداری خانواده براساس آیات و روایات

    پایان‌نامه۲۰۱۲وزارت علوم، تحقیقات و فناوری - دانشگاه فردوسی مشهد - دانشکده الهیات و معارف اسلامیعلی کامل رضانیا

    ما در این پایان نامه، با توجه به تاثیرات مستقیم استحکام یا تزلزل نهاد خانواده بر شخصیت و رفتار انسان در حوزه فردی و بین فردی، به بررسی تاثیر انحرافات رفتاری در خانواده براساس آموزه های دینی پرداختیم. بعد از بیان جایگاه و اهمیت خانواده و رابطه خانواده سالم با جامعه سالم در فصل اول

  • تطبیق شاخصه های اخلاق فردی و اجتماعی دانشجو در اندیشه و آراء امام خمینی? و مقام معظم رهبری با آیات و روایات

    پایان‌نامه۲۰۱۳وزارت علوم، تحقیقات و فناوری - دانشکده اصول الدینفاطمه مهری

    در این پژوهش به تطبیق شاخصه های اخلاق فردی و اجتماعی دانشجو در اندیشه و آراء امام خمینی و مقام معظم رهبری با آیات قرآن کریم و روایات ائمه معصومین ? پرداخته شده است. به طور کلی اخلاق به زیر مجموعه های فردی، اجتماعی و سیاسی تقسیم می گردد که پژوهنده در این پژوهش سعی نموده تا شاخصه ه

  • اصول اخلاق پزشکی در تمدن اسلامی و باز اندیشی آن ها در پرتو آیات قرآن و روایات اسلامی

    پایان‌نامه۲۰۱۴وزارت علوم، تحقیقات و فناوری - دانشگاه معارف اسلامی قماکبر آقایانی چاوشی

    رساله حاضر به روش ترکیبی (توصیفی، تحلیلی و نقدی) و میان رشته ای از طریق جستجو و تتبع در آثار پزشکان معروف دوره اسلامی (از قرن اول تا قرن چهاردهم هجری)، همچون علی بن ربّن طبری، رُهاوی، زکریای رازی، ابن الجزار، مجوسی اهوازی، ابن سینا، جرجانی، عقیلی خراسانی، عساف، ابن میمون و محمود

  • نقش مدیریت زمان در رشد و تکامل انسان از منظر آیات و روایات

    پایان‌نامه۲۰۱۳سایر - دانشکده علوم حدیثمینا لطیفیان

    مدیریت زمان، به معنای کاربست نظامی منسجم برای استفاده ی بهتر زمان، به طور طبیعی نتیجه ی مطلوب تری خواهد داشت. امّا فرایند اثرگذاری مدیریت زمان بر رشد و تکامل انسان از منظر آیات و روایات نیازمند پژوهشی اختصاصی است. در این نوشتار به روش تحلیلی و کتابخانه ای، پس از تبیین مدیریت زمان

  • اخلاق مصرف به استناد آیات قرآن کریم و روایات اسلامی

    پایان‌نامه۲۰۱۰وزارت علوم، تحقیقات و فناوری - دانشگاه قم - دانشکده الهیات و معارف اسلامیعدنان آشنا

    دین اسلام به عنوان کامل ترین و جامع ترین ادیان، برای تمامی مسائل زندگی آدمی، از جزئی ترین تا کلّی ترین آنها، راهکارهایی ارائه نموده است و یکی از این راهکارها در زمینه مصرف صحیح است که در آیات و روایات بر آن تأکید فراوانی شده است؛ از این رو، با بهره گیری از دستورالعمل های اخلاقی ک

  • اخلاق دوستی، از نگاه آیات و روایات (با تأکید بر رفتارهای اجتماعی)

    پایان‌نامه۲۰۱۰وزارت علوم، تحقیقات و فناوری - دانشگاه معارف اسلامی قم - دانشکده الهیات و معارف اسلامیاحمد دستورانی

    واژگان کلیدی اخلاق، دوستی و محبت، رفتار، اجتماع، تقوی، رابطه. برخورداری از محبت اساسی ترین نیازهای روانی انسان، به شمار می رود دوستی و دوست یابی نوعی تلاش در جهت تأمین این نیاز یاد شده است. در فصل نخست پژوهش حاضر، مفاهیم و معانی موضوع در لغت و در معارف دینی بررسی شد و در ادامه جا

اسناد مشابه