پایان‌نامه

عنوان: مقایسه شاخص های خشکسالیspi وdi در استان آذربایجان شرقی و پهنه بندی شدت خشکسالی با استفاده از شاخص بهینه در محیط gis

ابوالفضل یساول حسینی

چکیده

چکیده در جامعه کنونی با توجه به افزایش روز افزون جمعیت مصرف کننده، دیگر جایی برای از دست دادن منابع تولید مواد پایه غذایی و منابع آب و جود ندارد. خشکسالی یکی از مهمترین بلایای طبیعی می باشد که دارای بیشترین تاثیر منفی بر جوامع بشری و بالاترین فراوانی وقوع بین سایر بلایا می باشد. بنابراین لازم است جهت کاهش اثرات مخرب خشکسالی قبل از وقوع، مدیریت ریسک انجام گیرد. شناخت خصوصیات و ویژگی های خشکسالی امکان انتقال مدیریت بحران به مدیریت ریسکرا فراهم می سازد. برای تحلیل خشکسالی شاخص های متعددی وجود دارد که هیچ کدام از آنها برتری مطلق نسبت به سایر شاخص ها ندارد. در تحقیق حاضر شاخص های خشکسالی di , spi در استان آذربایجان شرقی مورد ارزیابی و مقایسه قرار گرفته اند. بدین منظور تعداد 40 ایستگاه واقع در داخل استان و 11 ایستگاه مرزی از استان های مجاور با توجه به داشتن طول دوره آماری مشترک 30 ساله (58-1357 تا 87-1386) و کمترین نواقص آماری و پراکنش مناسب انتخاب گردید. نمودارهای سری زمانی شاخصspi در مقیاس های زمانی 3 ،6 ، 9، 12 و 24 ماهه و نمودار شاخص di تهیه و تحلیل گردید. ارزیابی دو شاخص جهت تحلیل خشکسالی هواشناسی با استفاده از دو فرضیه و استفاده از آزمون همبستگی اسپیرمن انجام گردید و مشخص گردید شاخص spi توانایی بیشتری در نشان دادن ناهنجاری های بارش داد. با انتخاب شاخص spi به عنوان شاخص بهینه، مقایسه بین مقیاس های 5 گانه شاخص spi انجام گرفت و نتیجه بر این شد که توانایی شاخص spi در نشان دادن خشکسالی های هیدرولوژیکی نسب به خشکسالی های هواشناسی بیشتر است. با استفاده از سامانه اطلاعات جغرافیایی (gis) ویژگی های زمانی و مکانی خشکسالی مورد بررسی قرار گرفت و مناطق آسیب پذیر نسبت به خشکسالی در مقیاس های مختلف زمانی شاخص spi، مشخص گردید. نتایج نشان می دهد خشکسالی های شدید دارای دوره تداوم طولانی مدت هستند و خشکسالی های ضعیف فراوانی بیشتری دارند.بطوریکه شدیدترین خشکسالی در سال 1379 با گستره ای وسیع تقریباً اکثر نقاط استان را با خشکسالی های شدید و بسیار شدید مواجه کرده است. در سال 1383 یک دوره مرطوب 4 ساله شروع شده و از سال 1386 به بعد وضعیت اقلیمی استان رو به خشکسالی می رود که می توان خشکسالی سال های 1388 و 1389 را ادامه همین روند عنوان کرد. فراوانی وقوع خشکسالی در قسمتهای شمال شرقی، جنوب غرب و جنوب شرق استان بیشتر بوده، بنابراین می توان این مناطق را جزو بخش های آسیب پذیر استان از لحاظ خشکسالی به حساب آورد

اساتید راهنما و مشاور

فردین بوستانی

پایان‌نامه‌های مشابه

اسناد مشابه

  • ارزیابی شاخص های pni، rai، sip و spi برای پهنه بندی شدت خشکسالی ایران با مقایسه دو روش درون‎یابی idw و مدل ارتفاعی رقومی dem

    مقاله۲۰۱۳جغرافیا و پایداری محیطمحمود خسروی، علیرضا موقری، محمدرضا منصوری دانشور

    خشکسالی پدیده ایاقلیمیاستکهبه طور دوره ای دراثرکمبودرطوبتناشیازکاهشمیزانبارندگی به وقوع می پیوندد؛ ازاین رو، برایارزیابی خشکسالی، داده های بلندمدت بارش برای هر ایستگاهتحلیل شده است. در این پژوهش برای پهنه بندی خشکسالی و ارزیابی مناطق براساس شدت خشکسالی های به وقوع پیوسته، داده ها

  • بررسی کارایی روش های پهنه بندی شدت خشکسالی در استان کرمان

    مقاله۲۰۱۳فصلنامه علمی - پژوهشی برنامه ریزی منطقه ایمسعود بهشتی راد، محبوبه بهشتی راد

    لزوم آمادگی برای تعدیل پدیده خشکسالی جز با تدوین طرح ­های پهنه­بندی خشکسالی محقق نخواهد شد. پدیده خشکسالی یکی از مهم ­ترین بلایای طبیعی است که بسیاری از کشورها را تحت تأثیر قرار داده و باعث بروز بسیاری مشکلات از جمله اقتصادی، اجتماعی، سیاسی و فرهنگی شده است. آگاهی از وضعیت خشکسال

  • بررسی کارایی روش های پهنه بندی شدت خشکسالی در استان کرمان

    مقاله۲۰۱۳برنامه ریزی منطقه ایمحبوبه بهشتی راد، مسعود بهشتی راد

    لزوم آمادگی برای تعدیل پدیده خشکسالی جز با تدوین طرح ­های پهنه­بندی خشکسالی محقق نخواهد شد. پدیده خشکسالی یکی از مهم ­ترین بلایای طبیعی است که بسیاری از کشورها را تحت تأثیر قرار داده و باعث بروز بسیاری مشکلات از جمله اقتصادی، اجتماعی، سیاسی و فرهنگی شده است. آگاهی از وضعیت خشکسال

  • پهنه بندی شدت خشکسالی با استفاده از نمایه های درصد از نرمال (pn) و دهک ها (dc) در استان خراسان رضوی

    مقالهمطالعات برنامه ریزی سکونتگاه های انسانیسید محمد عسکریزاده، کارشناس ارشد گروه پژوهشی اقلیم شناسی بلایای جوی، پژوهشکده اقلیم شناسی مشهد ابوالفضل بهنیافر، استادیار دانشگاه آزاد اسلامی واحد مشهد، گروه جغرافیا فاطمه زابل عباسی، کارشناس ارشد گروه پژوهشی تغییر اقلیم، پژوهشکده اقلیم شناسی مشهد شراره ملبوسی

    زندگی بشر در طول تاریخ در سراسر جهان در معرض انواع مخاطرات طبیعی قرار داشته که بخشی از آن ناشی از فعالیتها و فرایندهای زمین شناختی و ژئومورفولوژیکی از قبیل زلزله، آتشفشان و غیره بوده ولی بخشی از حوادث ناشی از فرایندهای اقلیمی می باشد که شدت و فراوانی این پدیده ها تا حدود زیادی به

  • ارزیابی کاربرد روش های زمین آمار در پهنه بندی شدت های خشکسالی استان فارس

    مقاله۲۰۰۹مهندسی منابع آبمحمد شعبانی

    پدیده ی خشکسالی یکی از مهم ترین بلایای طبیعی است که بسیاری از کشورها را تحت تاثیر خود قرار داده و باعث بروز بسیاری دشواری ها از جمله مشکلات اقتصادی، اجتماعی، سیاسی، فرهنگی و غیره شده است. آگاهی از وضعیت خشکسالی، با پیش بینی و پهنه بندی شدت خشکسالی می تواند خطر زیان های ناشی از ای

  • تحلیل خشکسالی کشاورزی استان آذربایجان شرقی با تاکید بر سنجش از دور و شاخص وضعیت پوشش گیاهی

    مقاله۲۰۱۵دانش آب و خاکمجید رضایی بنفشه، علی رضایی، مجتبی فریدپور

    خشکسالی یکی از بلایای طبیعی است که به دلیل تاثیر قابل ملاحظه ای که بر روی بخش کشاورزی و اقتصاد دارد، زندگی انسان ها را تحت تاثیر قرار می دهد. با استفاده از دانش سنجش از دور می توان خشکسالی را از طریق اثراتی که بر روی گیاهان دارد، مطالعه و به نتایج دقیق تر و موثر­­تری برای مدل ساز