بررسی مقاومت عرضی توده های چچم (lolium rigidum) جمع آوری شده از استان فارس به علف کش های بازدارنده استیل کوآنزیم آ کربوکسیلاز
چکیده
در سال های اخیر مقاومت به علف کش ها به یکی از تحقیقات مهم در دنیا تبدیل شده است. مقاومت به علف کش ها در واقع عدم کارایی علف کش ها در مقابله با علف های هرزی است که قبلاً توسط همین علف-کش کنترل می شدند. بمنظور بررسی مقاومت عرضی توده های علف هرز چچم (lolium rigidum) جمع-آوری شده از استان فارس به علف کش های کلودینافوپ پروپاژیل، ستوکسیدیم، پینوکسادن و تراکسوز، آزمایش های زیست سنجی گیاهچه در گلدان و زیست سنجی در پتری دیش بر روی 12 توده چچم (11 توده مشکوک به مقاومت و یک توده حساس به علف کش) در طی سال های 1387 و 1388 انجام شد. در آزمایش های زیست سنجی گیاهچه در گلدان که در قالب طرح کاملاً تصادفی و با چهار تکرار انجام شد، توده های چچم در مرحله 2 تا 4 برگی با 7 دز (در دامنه ای از 0 تا 32 دز توصیه شده) از هر علف کش سمپاشی شدند. چهار هفته بعد از سمپاشی درصد وزن خشک و گیاهان زنده مانده توده نسبت به شاهد (تیمار نشده با علف کش) محاسبه شد. همچنین در آزمایش های زیست سنجی بذر، که در قالب طرح کاملاً تصادفی و با چهار تکرار انجام گرفت، پس از تعیین دز تفکیک کننده هر علف کش بر روی توده حساس (s)، آزمایش های واکنش به دز، با هفت دز (در دامنه 0 تا 32 برابر دز تفکیک کننده) بر روی بذرهای جوانه زده توده های چچم انجام شد و بعد از گذشت 7 روز درصد طول ساقچه توده ها نسبت به شاهد (تیمار شده با آب مقطر) محاسبه شد. در هر دو روش، ec50 توده حساس تعیین گردید و در مرحله بعد واکنش تمامی توده ها نسبت به آن سنجیده شد. نتایج حاصل از این آزمایش ها وجود مقاومت به علف کش کلودینافوپ پروپاژیل را در تمامی توده ها (به استثنای توده حساس) تایید نمود. بروز مقاومت عرضی به علف کش های کلودینافوپ پروپاژیل، پینوکسادن و ستوکسیدیم در زیست سنجی در گلدان در توده های es1، es4،m1، m2 و fj مشخص شد. در آزمایش های زیست سنجی در پتری واکنش توده ها به چهار علف کش مورد آزمایش بروز مقاومت را در توده های es5، m1 و m2 مورد تایید قرار داد. در مجموع علف کش های پینوکسادن و تراکسوز در کنترل توده های مورد آزمایش کارایی نداشتند و در نتیجه استفاده از آنها در مزارع استان فارس توصیه نمی شود.