بررسی و تحلیل گفتمان مناظره ای در نامه های نهج البلاغه
چکیده
نهج البلاغه مهمترین و علمی ترین میراث بشری در حوزه معارف و آموزه های دینی است. شیوه سخن روی اتقان و استحکام سخن در نهج البلاغه آن را فرازتر از سطح کلام بشری قرار داده است. و بخش قابل توجهی از این میراث گران بها مشتمل بر مکاتباتی است که به رغم مکتوب، غیرشفاهی بودن می توان آن را در زمره فن مناظره به شمار آورد و از آن بین به تحلیل شیوه و اسلوب امام علی (ع) در این نامه ها پرداخت. آداب مناظره، شیوه های مناظره قیود محدود کننده اخلاقی، سیاسی و علمی آن از جمله دستاوردهای تحلیل این بخش مهم از نهج البلاغه خواهد بود بعلاوه این که قرآن کریم نیز مجادله با اهل جدل را به قید احسن مقید نموده است و این نیز موید ضرورت التزام به حدود و ضوابط مناظره و مجادله است. از میان رسائل موجود در نهج البلاغه شریف نامه های شماره 6، 9، 28، 30، 32، 48، 55، 64 و 65 انتخاب و در خلال این پایان نامه مورد بحث و بررسی قرار گرفته است، به منظور ارائه تحلیل جامع این نامه ها علاوه بر توجه به شرایط زمانی و مکانی صدور نامه و تحلیل محتوای هر یک از آنها نامه مقابل آن اعم از پاسخ به طرف مقابل و یا نامه روبروی ان نیز مورد تحلیل قرار گرفته است. بدین ترتیب از منظری تازه بخش مهمی از نهج البلاغه شریف مورد کند و کاو ادبی قرار گرفته است و با اتکاء به تحلیل داده های موردنظر، ویژگی ها و حدود و قیود مناظره مطلوب امام علی (ع) برشمرده شده است.