پایان‌نامه

بررسی درخت زندگی در هنر ایران و نمود آن بر فرش های ایرانی

دانلود متن کاملرایگان، با حساب کاربری؛ ثبت نام با گوگل چند ثانیه است

چکیده

درخت زندگی ، درختی است نمادین که در میانه ی جهان قرار دارد . این درخت در اسطوره های ملل ، دارای جایگاه خاصی است و در فرهنگ های مختلف تکرار می شود . برای درخت ، در رویکردهای اسطوره ای و نمادین، به سه مفهوم اصلی درخت کیهانی و درخت زندگی و درخت دانش اشاره شده است. از دوران پیش از تاریخ تصویر درخت و نمادپردازی آن در هنر هند، بین النهرین ، ایران ، یونان و مصر و... دیده می شود. بررسی نماد درخت به عنوان یکی از مکررترین نماد ها ، در آثار هنری ایران و فرش های ایرانی موضوع این رساله است . بررسی نقش مایه ی درخت زندگی بر روی فرش های ایرانی ، تحلیل جنبه های نمادین این نقش مایه با توجه به اسطوره های مرتبط و نشان دادن کهن الگو بودن قالب های تصویری موجود، متشکل از درخت و نمادهای وابسته به آن، که در دوره های تاریخی هنر ایران تکرار می شود ، از اهداف این رساله است. فرضیه ی اصلی این تحقیق، مفهوم نمادین درخت زندگی و تلقی آن به عنوان مرکز جهان ، منشأ حیات ، تجدید حیات و برکت و فراوانی در اسطوره های ایرانی و هماهنگی آن در همراهی با این مفاهیم با اسطوره های ملل دیگر، و تداوم حیات این نقش مایه در هنر ایران و در فرش های ایرانی است. روش کار توصیفی-تطبیقی و از طریق مطالعات کتابخانه ای و تجزیه و تحلیل کیفی است. پژوهش حاضر می کوشد به بررسی نماد درخت زندگی در فرش ایران بپردازد و ارزش های نمادین درخت را بررسی کرده و پیشینه ی اسطوره ای ، فرهنگی آن را مطرح کند و حضور آن را بر روی آثار ایرانی طبقه بندی کند . بدین منظور، جایگاه نماد درخت زندگی در اسطوره های ایرانی و ملل دیگر، با هدف بیان کهن الگویی آن مطرح می گردد ، سپس ظهور این نماد را با دیگر نمادهای وابسته به آن در آثار هنری دوره های تاریخی ایران و بر روی فرش های ایرانی طبقه بندی می کند، از طریق این بررسی ، مفاهیم نهفته در پس این نماد و ارتباط آن با نمادهای وابسته بیان می گردد، بر مبنای نظریه ی ناخود آگاه جمعی یونگ که در آن، بشر وارث نیروی ناخودآگاهی است که در روان او جای دارد و این ناخودآگاه جمعی است که سرچشمه- ی نمادهاست ، تداوم حیات کهن الگوی درخت زندگی را در هنر ایران، امری ناخودآگاه و میراث باستانی ذهن ایرانی می داند و درخت زندگی را به عنوان نماد حیات ، جاودانگی و سرچشمه ی زندگی ، یک کهن الگو معرفی می کند که همراه با نمادهای وابسته به خودش که رد پای برخی از آن ها در اساطیر به چشم می خورد ، همچنان بر آثار هنری و به ویژه در فرش ایرانی حضور دارد. نمادهای وابسته به درخت را می توان به چهار گروه نمادهای کیهانی ، فیگورهای انسانی و نمادهای سماوی و نمادهای حیوانی تقسیم کردکه در آثار دوره ی باستانی ایران ، دوره ی اسلامی و نیز بر فرش های ایرانی ظاهر شده اند. این نمادهای وابسته در شناسایی نماد درخت زندگی می توانند هدایت گر باشند . نمادهای کیهانی نمادهایی هستند که در جریان آفرینش جهان و کیهان، نقش بسزایی دارند و به نوعی با مفهوم سرچشمه ی زندگی و منشاء حیات که در قالب درخت زندگی نمادین شناخته می شود، ارتباط دارد.

اساتید راهنما و مشاور

بهار مختاریان، بیژن اربابی

پایان‌نامه‌های مشابه

  • تجلی اصول زیباشناسانه هنر ایران در فرشهای ایرانی

    پایان‌نامه۲۰۰۱وزارت علوم، تحقیقات و فناوری - دانشگاه تربیت مدرس - دانشکده هنرمجید نیکویی

    طرحهای و نقشه های قالی ایران به مناسبت فراگیری و تنوع و گوناگونی آن، الهام دهنده و الهام گیرنده از سایر نگاره ها و نقوش تزئینی در هنر ایران بوده و هست. اصول زیبایی شناسانه هنر ایران در قالی های متجلی است و این هنر در شکل گیری اصول و مبانی زیبایی شناختی هنر ایران، جایگاه و اهمیتی

  • بررسی و تجزیه و تحلیل نقش درخت زندگی و موجودات پیرامون آن در هنر ایران (از هزاره چهارم پ.م تا پیش از ظهور اسلام)

    پایان‌نامه۲۰۱۱وزارت علوم، تحقیقات و فناوری - دانشگاه سیستان و بلوچستانالهه طاهری نسب

    نقش درخت زندگی یکی از نقوش باستانی در هنر ایران است که به همراه موجوداتی در پیرامونش قراردارند مورد بررسی قرار گرفته است. این نقش از جمله نقوش اساطیری مهمی است که راز و رمز به کار گیری آن توسط اسطوره پردازان و هنرمندان بزرگ تحریر شده است. در بردارنده رمز و اکسیر جاودانگی است و در

  • درخت مقدس و نمود آن در فرهنگ و هنر ایران و غرب

    پایان‌نامه۲۰۱۳دانشگاه آزاد اسلامی - دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران مرکزی - دانشکده هنر و معماریسحر داعی

    هر اسطوره، هر نماد هر آئین عبادی مبین شناخت وضعیتی خاص در عالم هستی است و در نتیجه به حقیقتی ماورالطبیعه اشاره دارد. این شیوه تفکر زاده قوه مخیله و مقدمه ای بر اندیشیدن عقلانی و منطقی از یک سو بنیاد اساسی هستی آغازین را تشکیل می دهد که در این نظام، مفاهیمی چون هستی، نیستی، زمان و

  • تأثیر حکمت هنر اسلامی بر رنگ و نقش فرش ایرانی (دوره صفویه)

    پایان‌نامه۲۰۱۳وزارت علوم، تحقیقات و فناوری - دانشگاه الزهراء - دانشکده هنرعفت رشنو

    فرش ایران یکی از درخشان ترین جلوه گاه های تمدن و فرهنگ ایرانی است، این هنر صناعی درایرانِ پس از اسلام و دوره صفویه با توجه به نمونه های بر جای مانده از فرش این دوره درکاربرد نقوش و هم چنین رنگ بندی به تکامل می رسد. عوامل گوناگون تاریخی،فرهنگی،هنری و سیاسی در این تکامل موثر شناخته

  • بررسی اسطوره ای – تاریخی« درخت زندگی» در متون ایران باستان و آثار مکشوفه

    پایان‌نامه۲۰۱۳وزارت علوم، تحقیقات و فناوری - دانشگاه شیراز - دانشکده علوم انسانی و پایهطاهره عطروش

    اقوام ایرانی، مظاهر طبیعی را که مایه شگفتی آن ها بوده، مقدس می پنداشتند و از آنجا که درخت هر سال می میرد و دوباره زنده می شود و میوه می دهد، همواره به عنوان یکی از عناصر مقدس، قابل تکریم بوده است. ایرانیان باستان از دیرزمان بنا به اسطوره ها و روایات تاریخی عنصر درخت را محترم دانس

  • تاثیر فرهنگ و هنر ایران در شکل گیری مکتب نقاشی هند و ایرانی در دوره بابریان هند

    پایان‌نامه۱۹۹۳وزارت علوم، تحقیقات و فناوری - دانشگاه تربیت مدرسابوالفضل دریایی

    در این رساله چگونگی شکل گیری مکتب نقاشی هند و ایرانی مورد نقد و بررسی قرار گرفته است ، و به تفصیل توضیح داده شده است که چرا و به چه علت نقاشان ایرانی که از عوامل اصلی شکل گیری این مکتب هستند، از ایران به هند مهاجرت کردند. در بحث راجع به علل مهاجرت نقاشان ایرانی به هند سه موضوع ذی

اسناد مشابه