جایگاه نقشه های مفهومی در ارزیابی درک دانش آموزان سال دوم ریاضی از مفهوم تابع مثلثاتی
چکیده
یکی از رویکردهای نوین در ارزیابی عملکرد دانش آموزان، استفاده از نقشه های مفهومی است. تحقیقات زیادی وجود دارد که نشان می دهد از نقشه های مفهومی می توان به نحو موثری برای ارزیابی دانش مفهومی ریاضی استفاده کرد. هدف اصلی پژوهش حاضر، مطالعه و بررسی تأثیر استفاده از نقشه های مفهومی به عنوان ابزار ارزیابی بر یادگیری دانش آموزان و مقایسه آن با روش آزمون کتبی است. بدین منظور در یک مطالعه موردی، درک ریاضی 13دانش آموز پایه دوم متوسطه رشته ریاضی در مورد موضوع تابع مثلثاتی مورد ارزیابی قرار گرفت و برای این ارزیابی هم از نقشه مفهومی و هم از آزمون کتبی استفاده شد. روش انجام کار به این صورت بود که دانش آموزان به سه گروه هم سطح تقسیم شدند. برای مقایسه عملکرد دانش آموزان در نقشه های مفهومی و آزمون کتبی، گروه اول ابتدا نقشه های مفهومی را کامل کردند و سپس به سوالات آزمون کتبی پاسخ دادند و گروه دوم ابتدا به سوالات آزمون کتبی پاسخ دادند و بعد از آن نقشه های مفهومی را کامل کردند. دانش آموزان گروه سوم نیز فقط به سوالات آزمون کتبی پاسخ دادند. سپس برای بررسی تأثیر نقشه های مفهومی بر یادگیری دانش آموزان، از همه آن ها خواسته شد به یک سوال، تحت عنوان آزمون مجموعی که در مورد تابع مثلثاتی بود، پاسخ دهند. نتایج حاصل از این پژوهش حاکی از آن بود که نقشه های مفهومی قادرند بدفهمی های دانش آموزان را در مورد تابع مثلثاتی نشان دهند که تشخیص برخی از این بدفهمی ها تنها با استفاده از آزمون کتبی امکان پذیر نبود. همچنین نتایج این تحقیق نشان داد که استفاده از نقشه های مفهومی به عنوان ابزار ارزیابی، باعث ارتقای یادگیری دانش آموزان می شود.