تأثیر آبیاری جویچه ای یک در میان بر عملکرد کمی و کیفی ذرت سیلویی در کشت یونجه یکساله زیر کانوپی آن در شرایط آب و هوایی ایلام
چکیده
به منظور بررسی تأثیر آبیاری جویچه ای یک در میان بر عملکرد کمی و کیفی ذرت سیلویی در کشت یونجه یکساله زیر کانوپی آن در شرایط آب و هوایی ایلام آزمایشی در سال 1388 در مزرعه آموزشی-پژوهشی دانشکده کشاورزی دانشگاه ایلام اجرا گردید. آزمایش به صورت کرت های خرد شده در قالب بلوک های کامل تصادفی با سه تکرارانجام گرفت. آبیاری در دو سطح ( آبیاری جویچه ای یک در میان و جویچه ای کامل ) به کرت های اصلی اختصاص یافت و کرت های فرعی شامل شاهد(بدون کود و فاقد کشت یونجه)، کشت خالص همراه با مصرف کود نیتروژن و کشت یونجه (همدانی ) زیر کانوپی ذرت ( sc260 ) بدون مصرف کود بود. علوفه برداشت شده از نظر صفات، عملکرد و اجزای عملکرد علوفه خشک شامل وزن خشک ساقه، وزن خشک بلال، وزن خشک برگ، وزن خشک کل و کل عملکرد علوفه خشک تولیدی (علوفه خشک ذرت+علوفه خشک یونجه)، عملکرد و اجزای عملکرد علوفه تر شامل وزن تر ساقه، وزن تر بلال، وزن تر برگ، وزن تر کل و کل عملکرد علوفه تر تولیدی (علوفه تر ذرت+علوفه تر یونجه)، قطر ساقه، ارتفاع بوته، شاخص سطح برگ، رطوبت نسبی و شاخص کلروفیل برگ در مراحل تاولی شدن، شیری و خمیری، میزان کلروفیل a، میزان کلروفیل b، میزان کلروفیل a+b، پیری برگ، میزان پروتئین، میزان پرولین، میزان ndf و کارایی مصرف آب ارزیابی شد. نتایج حاصله نشان داد شرایط آبیاری جویچه ای یک در میان در تمام طول دوره رشد، باعث کاهش معنی دار قطر ساقه، ارتفاع بوته، شاخص سطح برگ، وزن خشک بلال، وزن خشک برگ، وزن خشک کل، کل عملکرد علوفه خشک تولیدی، وزن تر ساقه، وزن تر بلال، وزن تر برگ، وزن تر کل، کل عملکرد علوفه تر تولیدی، رطوبت نسبی برگ، شاخص کلروفیل برگ، میزان کلروفیل a، میزان کلروفیل b، میزان کلروفیل a+b، میزان پروتئین شد. تأثیر نوع آبیاری بر میزان وزن خشک ساقه و ndf معنی دار نشد. آبیاری جویچه ای یک در میان باعث افزایش پیری برگ، کارایی مصرف آب و میزان پرولین شد. از میان نوع کشت مورد بررسی، با توجه به افزایش معنی دار عملکرد علوفه در نوع کشت خالص همراه با مصرف کود، این تیمار از نظر کمّی به عنوان تیمار برتر ترجیح داده می شود. ولی از لحاظ کیفی کشت یونجه زیر کانوپی ذرت بدون مصرف کود به عنوان تیمار برتر شناخته می شود چون از لحاظ میزان پروتئین، شاخص کلروفیل، میزان کلروفیل a، b و a+b هم سطح کشت خالص است در علوفه مخلوط (ذرت+یونجه ) از نظر کلروفیل b و a+b کشت مخلوط برتری دارد و میزان ndf کمتری را دارا می باشد. در کشت یونجه زیر کانوپی ذرت بدون مصرف کود ، کل عملکرد علوفه خشک تولیدی نسبت به کشت خالص کاهش پیدا کرد و کل عملکرد علوفه تر تولیدی نسبت به کشت خالص افزایش داشت. در مجموع نتایج به دست آمده نشان داد آبیاری جویچه ای متداول و کشت خالص همراه با مصرف کوداز لحاظ کمّی و آبیاری جویچه ای متداول و کشت زیر کانوپی بدون مصرف کوداز بعد کیفی بهترین تیمارها هستند. با در نظر گرفتن کارایی مصرف آب آبیاری یک در میان و کشت زیر کانوپی بهترین هستند.