تعامل تأمین مالی کسری بودجه واقعی و تورم در ایران طی سال های 87- 1358
چکیده
اقتصاد ایران از جمله کشورهایی است که کسری بودجه واقعی بالا را همراه نرخ تورم بالا برای دوره طولانی مدت تجربه نموده است. از طرف دیگر این دو متغیر از معضلات اساسی در هر جامعه ای است که عدم توجه به آنها و اثرات آتی که بر اقتصاد می گذارند، مشکلات شدیدی را بر اقتصاد کلان وارد می سازد، به همین منظور در این مطالعه به بررسی این موضوع پرداخته شده است. این مطالعه رابطه بین کسری بودجه واقعی و تورم و تأثیر آن بر متغیرهای کلان در اقتصاد ایران را بررسی می کند. تحلیل ها مربوط به دوره زمانی 87- 1358 بوده و در این دوره به بررسی نتایج حاصل از برآورد تعامل کسری بودجه واقعی و تورم با استفاده از یک سیستم معادلات همزمان( حاوی سه معادله) و روش 3sls (حداقل مربعات سه مرحله ای) پرداخته می شود. بدین منظور از نرم افزارهای eviews5 و2007 excel در این مطالعه بهره گرفته می شود. ارزیابی تعامل کسری بودجه واقعی و تورم طی این دوران در ایران مبین ارتباط دوسویه معنی دار بین این دو متغیر است و نتایج حاصل از تحقیق نشان می دهد: ـ تحت سناریو اول وجود تعامل بین کسری بودجه واقعی و تورم در ایران اثبات شد، بدین ترتیب که تورم به طور مستقیم بر کسری بودجه موثر بود ولی کسری بودجه به طور غیر مستقیم و از ناحیه نقدینگی منجر به افزایش نرخ تورم گردید. ـ تحت سناریو دوم مشخص شد عامل اصلی در افزایش سطح قیمت ها رشد حجم پول( میزان نقدینگی تزریق شده) بوده است. ـ تحت سناریو سوم مشخص شد طی دوره مذکور نقدینگی تأثیر مثبت بر تورم داشته است. نتایج حاصل از تحقیق مبین وجود سیکل معیوب بین کسری بودجه واقعی و تورم در اقتصاد ایران است, به این ترتیب که تورم منجر به افزایش مخارج بیش از درآمدها گشته و این امر به منزله ی بروز کسری بودجه واقعی است. تأمین مالی کسری بودجه واقعی منجر به افزایش پایه پولی و در پی آن افزایش نقدینگی می گردد, افزایش نقدینگی نیز موجب تداوم تورم گردیده است.
