تطبیق نثر قائم مقام فراهانی و سعدی از لحاظ ساختار زبانی(و مقایسه باملستان و پریشان)
چکیده
چکیده سعدی یکی از سرآمدان نظم و نثر در قرن هفتم هجری است که تأثیری شگرف بر شاعران و نویسندگان بعد از خود گذاشته است. وی در همهی قالبهای شعری قلم زده و در نثر فارسی شیوهاش بر مبنای مقامهگویی است . تلفیق نظم و نثر در گلستان و تقسیم آن به ابواب مختلف و به کارگیری واژهها و اصطلاحات عامیانه و ضربالمثلها، ویژگی و تشخّصی خاص به نثر او بخشیده است که قبل از او سابقه چندانی نداشته است. به همین دلیل نویسندگان بسیاری بعد از او کوشیدهاند به اقتفای سبک سعدی آثاری در این زمینه خلق کنند. جامی، مجد خوافی، قاآنی، میرزا ابراهیم مدایحنگار و قائم مقام و... از جمله کسانی هستند که در این مسیر گام برداشته و به تقلید از نثر گلستان سعدی قلم زدهاند. در این تحقیق کوشیده شد تا نثر قائم مقام فراهانی که به دلیل توجّه به عوامل زیبایی کلام سعدی، توانسته موفّقتر از دیگران در عرصهی تقلید از سعدی عمل کند از لحاظ ساختار زبانی با ذکر نمونههایی مشابه با نثر گلستان سعدی مطابقت داده شود، بنابراین به شباهتهای این دو اثر از لحاظ ساختار زبانی پرداخته شد. و در ادامه کار دو اثر دیگر (ملستان، پریشان) که در همین دوره نوشته شده است نیز از همین لحاظ بررسی گردید تا میزان موفقیّت قائم مقام در تقلید از سعدی نسبت به دیگر مقلّدان آن آشکارتر گردد.