مقایسه و بررسی شرح دکتر جلال الدین کزّازی و دکتر محمّد استعلامی بر قصاید خاقانی (بر اساس صد قصیده)
چکیده
حسّان العجم افضل الدّین بدیل بن علی خاقانی، یکی از چیره دست ترین قصیده سرایان زبان فارسی است که در حدود 520 هجری در شروان (در جمهوری آذربایجان کنونی) به دنیا آمد. پیچیدگی سخن خاقانی و ناگشوده های زبانی او سبب شده است که شارحان دیوانش، در معنی گذاری و شرح شماری از ابیات همسو و هم نظر نباشند و در این باب، اقوال و آراء ناهمگون داشته باشند. در این رساله ابتدا مباحثی در مورد مبانی شرح نویسی و ویژگی های شرح مطلوب ارائه گردیده و ابیات مورد اختلاف مقایسه و نقد شده است. در نقد ابیات از میان دیدگاه های مختلف شرح مناسب انتخاب شده و در ابیاتی که هیچ یک از شارحان به نتیج? مطلوبی دست نیافته اند با استفاده از فرهنگ ها و با توجه به مفهوم کل ابیات قبل و بعد از آن شرحی تا حدّ امکان مطلوب ارائه گردیده، امّا در مورد ابیات پیچیده فقط به نقل نظریات شارحان اکتفا شده است. نتیجه اینکه تاکنون شرح کامل و منسجمی بر دیوان خاقانی نوشته نشده و شروح موجود نیز ضعف ها و اشکالاتی دارند. شروح مورد بررسی عبارتند از: شرح دکتر کزّازی، دکتر استعلامی، دکتر معدن کن، شروح دکتر ماهیار و
