ارزیابی راهبردی وضعیت ساختار فضایی شهر های کوچک با تاکید بر معیار دسترسی ها(مطالعه موردی: شهر بابلسر)
چکیده
گسترش روزافزون شهرها، اقدامات سریع عمرانی را به دنبال دارد و شهرها لزوما دچار تغییرات می شوند که یکی از معضلات و مشکلات اساسی که شهرسازی امروز با آن روبروست رشد و توسعه بی رویه شهرهاست. در حال حاضر بسیاری از تلاشهایی که به منظور بهبود این وضعیت و هدایت و کنترل تحول شهر صورت گرفته، بی نتیجه مانده است، که عدم شناخت و درک ساختار فضایی و کالبدی شهرها و عدم تلاش در حفظ ، احیاء و ساماندهی آنها مشکلات فراوانی را درپی دارد. نظم و رابطه بین عناصر کالبدی و کاربریها در مناطق شهری ساختار فضایی یک شهر را نشان می دهد. ناکارآمدی و ضعف عملکردی ساختار فضایی، شهر را دچار مشکلات جدی خواهد کرد بطوریکه نیازهای اساسی شهروندان به سختی تامین می گردد. بنابراین طراحی ساختار فضایی که بتواند خود را با شرایط موجود و آتی شهر تطبیق دهد و در عین حال پایدار باشد از اهمیت بسیاری برخوردار است. یکی از مهمترین خصوصیات یک ساختار فضایی شهری مناسب و پایدار، دسترسی آسان می باشد. از آنجاییکه دسترسی و ارتباط از پیش شرطهای اساسی زندگی شهری به شمار می روند و موضوع اصلی برنامه ریزی شهری، ساماندهی کالبدی شهر براساس عدالت اجتماعی، کارایی و کیفیت محیطی است، بدین ترتیب مدیریت شهری از طریق مکانیابی و توزیع متعادل کاربری های جاذب سفر در ساختار فضایی شهر، می تواند گام مهم در جهت کاهش سفرهای درون شهری، کاهش ترافیک، صرفه جویی در وقت و هزینه شهروندان، دسترسی آسان، تامین نیاز همه اقشار جامعه در فاصله کوتاه از محل زندگی و تحقق عدالت اجتماعی بر دارد. از اینرو تحقیق حاضر با هدف بررسی و شناخت ساختار فضایی شهر بابلسر بعنوان یکی از شهرهای کوچک اندام در استان مازندران با تاکید بر بخش دسترسی ها و شناخت الگوهای غالب سفر به مقاصد مختلف شهر و همچنین تاثیر و سهم عوامل فضایی بر انتخاب شیوه سفر شهروندان در بابلسر به انجام رسیده است. نتایج این پژوهش که با روش های توصیفی و پیمایشی انجام شده، نشان می دهد که وضعیت کیفی دسترسی ها در شهر بابلسر تحت تاثیر ساختار و فرم شهر بابلسر در وضعیت مساعدی قرار ندارد. البته لازم به ذکر است عوامل متعددی می تواند سهولت و کیفیت دسترسی را در شهرها تحت تاثیر قرار دهد، از اینرو در بررسی پارامتر مذکور، عومل مختلفی مورد توجه قرار گرفتند. نتایج نشان می دهد، شیوه سفر شهروندان در شهر بابلسر در سفر به مقاصد مختلف نیز عاملی موثر در چگونگی سهولت دسترسی ها است. به عبارتی دیگر می توان با اتکا به نظر جامعه آماری بیان داشت که شیوه های مختلف سفر، تفاوت معنی داری را در سهولت دسترسی ها ایجاد می نماید.