مطالعه تاثیر کاربرد کودهای زیستی و تلفیقی بر خصوصیات مرفولوژیکی، فیزیولوژیکی، فیتوشیمیایی و عملکرد گیاه دارویی بادرشبی
چکیده
کاربرد کودهای زیستی در تولید گیاهان دارویی در یک نظام کشاورزی پایدار با هدف حذف یا کاهش قابل ملاحظه در مصرف نهاده های شیمیایی به منظور دستیابی به افزایش کیفیت و پایداری عملکرد از اهمیت زیادی برخوردار می باشد. هدف اصلی از انجام این آزمایش بررسی اثر کودهای زیستی بر برخی فاکتورهای فیزیولوژیکی، مورفولوژیکی و بیوشیمیایی گیاه دارویی بادرشبی (dracocephalum moldavica l.) می باشد. این تحقیق به صورت فاکتوریل چهار عاملی با استفاده از عاملهای ورمی کمپوست، ازتوباکتر، بیوفسفات و کود شیمیایی npk، در قالب طرح پایه بلوکهای کامل تصادفی با 36 تیمار و چهار تکرار در سالهای زراعی 88 و 89 به صورت گلدانی در مزرعه تحقیقاتی دانشکده کشاورزی دانشگاه تربیت مدرس به اجرا درآمد. طبق نتایج حاصل از آزمایش مشخص گردید که ورمی کمپوست تاثیر معنی داری بر تمامی صفات اندازه گیری شده داشت و در همه موراد به جز مقدار ژرانیول موجود در اسانس، بهبود صفت مورد نظر را سبب گردید. کمترین زمان های سبز شدن و ظهور اولین غنچه در تیمار ورمی کمپوست مشاهده گردید. همچنین بیشترین ارتفاع بوته، تعداد گل در بوته، تعداد شاخه در بوته، وزن هزار دانه، میزان تعرق، غلظت ازت و پتاسیم در پیکر رویشی و مقدار ژرانیل استات موجود در اسانس در کاربرد ورمی کمپوست حاصل شد. کود بیوفسفات نیز دارای تأثیر معنی داری بر زمان سبز شدن، زمان ظهور اولین غنچه، زمان برداشت، ارتفاع بوته، تعداد گل در بوته، تعداد شاخه در بوته، وزن بذر در بوته، وزن هزار دانه، میزان فتوسنتز، میزان تعرق، میزان کلروفیل، غلظت فسفر در پیکر رویشی، درصد و عملکرد اسانس بود، ولی اثر معنی داری روی سایر صفات نداشت. اثرات متقابل هم افزایی و مثبت نیز در بین عوامل بر روی برخی صفات مذکور مشاهده گردید که می توان به اثر متقابل بین ورمی کمپوست و npk بر درصد و عملکرد اسانس، وزن تر و وزن خشک پیکر رویشی، مقدار فتوسنتز و میزان کلروفیل اشاره کرد.