ارزیابی کارایی سرمایه های ناملموس گروه های آموزشی در دانشگاه ها با استفاده از تحلیل پوششی داده های فازی (مطالعه موردی: جهاد دانشگاهی استان یزد)
چکیده
پژوهش حاضر ضمن شناسایی مولفه های سرمایه های ناملموس در دانشگاه ها و گروه های آموزشی، کارایی این سرمایه ها (که سرمایه های اصلی دانشگاه ها را تشکیل می دهند) را در گروه های آموزشی ارزیابی نموده. از این رو در این پژوهش با ارائه یک مدل dea فازی جهت ارزیابی کارایی سرمایه های ناملموس و رتبه بندی گروه های آموزشی دانشگاه ها (و به صورت موردی در جهاد دانشگاهی یزد) سعی شده است عملکرد هر یک از این واحد ها در استفاده از سرمایه های ناملموس خود با استفاده از روش تحلیل پوششی داده های فازی تعیین گردد. در واقع مهم ترین گام در راستای عملیاتی کردن پژوهش، شناسایی این سرمایه ها می باشد. در شرایط کنونی در دانشگاه ها سرمایه های ناملموس از قبیل دانش، آموزش، توانایی نوآوری و ... صرفا به عنوان هزینه ها در نظر گرفته می شوند، نه به عنوان سرمایه ها. لذا ضروری است تا تأکید بیش تری بر سرمایه های ناملموس داشته باشیم و آن ها را مبنای ارزیابی های خود از مراکز آموزش عالی قرار دهیم. این تغییر دیدگاه، مهم ترین ویژگی متمایز کننده این پژوهش می باشد. کارایی مورد نظر در این مطالعه، در واقع همان بهینگی بهره گیری از سرمایه های ناملموس در راستای دستیابی به خروجی های عملکردی گروه ها می باشد، به نحوی که در ارزیابی گروه های آموزشی دانشگاه ها، سرمایه های ناملموس این گروه ها جایگزین شاخص های نهاده ای رایج شده است. هر چند از یک مطالعه انجام شده نمی توان نتیجه گیری کلی کرد؛ اما نتایج حاکی از آن است که: از انواع سرمایه های ناملموس، سرمایه های مدیریت و سرمایه های انسانی بیش ترین تأثیر را بر بهره وری دارا می باشند. هم چنین در بین سرمایه های مدیریت، توانایی و مهارت مدیران و در بین سرمایه های انسانی، صلاحیت و شایستگی بیش ترین تأثیر بر بهره وری را دارند. نتیجه رتبه بندی کارایی فازی گروه های آموزشی که با استفاده از روش fdea بدست آمده اند، (بر جسب رتبه) به ترتیب زیر می باشد: k، f، h، a، e، d، c، m، j، l، i، b و g.