اثر باز بودن اقتصاد بر روی تورم با استفاده از رگرسیون چندکی
چکیده
اقتصاددانان در خصوص ارتباط بین تورم و جهانی شدن عقیده دارند که جهانی شدن نقش عوامل خارجی را در فرآیند تورم افزایش و نقش عوامل داخلی را کاهش می دهد. طی سال های اخیر به رغم افزایش قیمت جهانی نفت و اتخاذ سیاست های انبساطی پولی در بیشتر کشورها، سطح قیمت های جهانی رشد اندک و باثباتی داشته است اما در ایران نیز با وجود اتخاذ سیاست های به شدت انبساطی و کم سابقه، رشد قیمت ها روند نسبتا با ثباتی را تجربه کرده است و سطح قیمت ها مداوم در حال افزایش بوده است. اقتصاددانان برای تبیین این پدیده دلایل مختلفی از جمله اثرپذیری تورم کشورها از فرایند جهانی شدن را تحلیل کرده اند. درجه باز بودن اقتصاد به عنوان شاخص جهانی شدن می تواند بر نرخ تورم داخلی تأثیرگذار باشد. در این راستا در این مطالعه تاثیر درجه باز بودن اقتصاد و متغیرهای مهم نرخ ارز، تورم وارداتی، رشد نقدینگی و رشد تولید ملی بر نرخ تورم داخلی با استفاده از داده های سری زمانی سالانه در دوره 1386-1340 با استفاده از رگرسیون چندک مورد بررسی قرار گرفته است.همچنین نتایج حاصل از رگرسیون چندک با رگرسیون معمولی و روش تعمیم یافته گشتاورها مقایسه شده است. رگرسیون چندک ارتباط میان تورم و باز بودن اقتصادی را در سطوح و چندک های مختلف تورم بررسی می کند. با آزمون اثرپذیری تورم ایران از فرآیند جهانی شدن با استفاده از رگرسیون چندک به این نتیجه رسیدیم که در نرخ های پایین تورم ارتباط معنی داری بین تورم و باز بودن اقتصادی وجود ندارد اما در تورم های بالا رابطه مثبتی بین این دو متغیر وجود دارد و با افزایش درجه باز بودن اقتصاد تورم نیز افزایش می یابد. با اجرای بازنمونه گیری (بوت استرپ) نتایج حاصل از تخمین رگرسیون چندک نیز در مدل تایید شد.