تهیه نقشه پتانسیل مطلوب ژئوترمال ورقه 100000 مشگین شهر با استفاده از روش داده محور در محیط gis
چکیده
چکیده در برگه 100000 زمین شناسی مشگین شهر بیش از 20 چشمه آبگرم فعال شناخته شده است. بنابراین با توجه به حضور فعالیت های آتشفشانی و چشمه ها و منابع آبگرم، این منطقه از نظر حضور منابع زمین گرمایی از پتانسیل مطلوبی برخوردار است. هدف از این تحقیق، شناسائی و معرفی مناطقی از محدوده است که پتانسیل بالاتری از نظر منابع زمین گرمایی دارند. کاربرد روش های متداول برای اکتشاف منابع زمین گرمایی از جمله گرانی، مغناطیس، زمین شناسی، ... با محدودیت هایی همراه هستند. لذا برای ارائه مدل یا تشخیص الگوی مناسب جهت تهیه نقشه پتانسیل مطلوب از ترکیب روش های متداول و نوین با استفاده از ابزار سامانه اطلاعات جغرافیایی استفاده شده است. برای تهیه بانک داده از برگه 100000 مشگین شهر، تمامی اطلاعات و نقشه هایی که در سالهای گذشته توسط شرکتهای داخلی و خارجی تهیه شده بود، رقومی شد. این اطلاعات در سه زیرمجموعه سطحی (زمین شناسی، دگرسانی و ژئوشیمی)، زیرسطحی (گرانی، مغناطیس و میکرولرزه) و ساختارها تقسیم بندی شد. برای تهیه نقشه آلتراسیون از تصویر لندست هفت استفاده شد. همچنین پردازش داده های ژئوشیمیائی رسوبات آبراهه ای با روش زونالیته و تکیه بر تحقیقات گذشته انجام گرفت. آنومالی باقی مانده گرانی به صورت نقشه توسط شرکت تهران- برکلی تهیه شده بود، که این نقشه با تلاش فراوان و صرف وقت بسیار زیاد رقومی و به بانک داده اضافه شد. از مشتق اول داده مغناطیس و همچنین نقشه چگالی پراکندگی نقاط میکرولرزه به عنوان لایه های بعدی به بانک داده اضافه شدند. نقشه ساختار از نقشه زمین شناسی رقومی شد و با استفاده از دیگر منابع، از جمله تصاویر ماهواره و کارهای انجام شده در منطقه سبلان تصحیح شد. بانک داده تولیدی از نظر سیستم مختصات و دیگر شرایط تکنیکی تصحیح شد. در نهایت مدل سازی و تلفیق داده های اکتشافی به روش وزن های نشانگر و رگرسیون لجستیکی با استفاده از نرم افزار arcgis10 انجام شد. نقشه های پتانسیل مطلوب متفاوتی برای منطقه مورد مطالعه ارائه شد. براساس نتایج حاصله چهار منطقه مستعد شناسایی و جهت انجام مطالعات تکمیلی تر معرفی گردید. با توجه به اینکه هزینه برداشت مگنتوتلوریگ و اجرای حفاری های عمیق اکتشافی برای منابع زمین گرمایی بسیار قابل توجه هستند اعتبار سنجی نقشه پتانسیل مطلوب (مدل پیشگو) با نتایج پروفیلهای مگنتوتلوریک و چاه های حفاری شده در منطقه شمالغرب سبلان و بوشلی نشان انجام شد و نتایج حاصله بیان کننده این موضوع است که مدل پیشگو ارائه شده نقش مهمی در مکان سنجی بهینه پروفیل های مگنتوتلوریک دارند. بر این اساس اولویت اول اکتشافی به منطقه شمال غرب سبلان تعلق گرفت که هم اکنون اولین نیروگاه زمین گرمای در این منطقه احداث شده و چاه های متعددی با موفقیت در این منطقه حفر شده است. منطقه دوم از نظر اولویت منطقه بوشلی است که در حال بررسی و انجام مطالعات تکمیلی می باشد. منطقه سوم از نظر عمیق بودن منبع مورد تردید قرار گرفت، همچنین منطقه چهارم که شمال شهرستان سراب را در بر گرفته از نظر مناطق مستعد با پتانسیل بالا فقیر تشخیص داده شد. لذا پیشنهاد شد که در مناطق انتخاب شده به صورت خیلی محدود سونداژ مگنتوتلوریک برداشت شود و نتایج مورد مقایسه و بررسی قرار گیرد و درصورت هماهنگی بین نتایج، محل حفاری تعیین شود.