اخلاق و سیاست و شکل گیری نظام سیاسی مطلوب؛ بررسی تطبیقی دیدگاههای امام خمینی(ره)و ارسطو
چکیده
سوال اصلی پژوهش پیش روی بدین قرار است که رابطه اخلاق و سیاست چه تأثیری بر شکل گیری نظام سیاسی مطلوب از دیدگاه های امام خمینی(ره) و ارسطو دارد؟ بر همین اساس در این پژوهش سعی بر آن شده است تا با بررسی نسبت اخلاق با سیاست و تأثیر آن بر شکل گیری نظام سیاسی مطلوب در اندیشه های امام خمینی(ره) و ارسطو به سوال مطرح شده پاسخ داده شود. برای پاسخ به این پرسش ابتدا مفاهیم اصلی پژوهش یعنی اخلاق، سیاست و نظام سیاسی مطلوب مورد تعریف قرار گرفت. در ادامه به رابطه اخلاق با سیاست در اندیشه های امام خمینی(ره) و ارسطو به صورت جداگانه پرداخته شد و بر اساس وجود شاخص های وسیله بودن حکومت و نظام سیاسی، قانون و قانون گرایی، عدالت و شرایط ولایت فقیه در اندیشه امام خمینی و رعایت حدّوسط، لزوم تربیت اتباع توسط زمام داران و دولت و لزوم قانون مداری حاکمان در اندیشه ارسطو مشخص گردید که هر دوی آنها معتقد به یگانگی اخلاق با سیاست هستند. پس از آن نظام های سیاسی مطلوب دو اندیشمند یعنی جمهوری اسلامی و پولیتی بررسی گردید و بعد از تطبیق اندیشه ها و دیدگاه های آنها روشن گردید که رابطه اخلاق با سیاست نشأت گرفته از دیدگاهی است که یک اندیشمند و فیلسوف سیاسی در رابطه با خدا و هستی و انسان دارد و بر همین اساس و طبق نسبتی که او بین اخلاق و سیاست در نظر می گیرد نظام سیاسی مطلوب خود را نیز بر اساس آن پی ریزی می کند. در نهایت نیز مشخص گردید که امام خمینی و ارسطو هر دو معتقد به یگانگی اخلاق و سیاست بودند منتها امام خمینی تأکید بر نگرش وحیانی داشته اند و بر همین اساس جمهوری اسلامی را تئوریزه کرده اند اما ارسطو تأکیدش بر نگرش فلسفی و نظری بود و بر اساس آنکه یگانه رمز سعادت آدمی را رعایت حدوسط می دانست نظام پولیتی را ارائه کرده است.