مقایسه ی شاخص های زیستی و فیزیولوژیکی کرم گلوگاه انار ectomyelois ceratoniae (zeller)(lepidoptera:pyralidae)روی میوه سه رقم انار
چکیده
کرم گلوگاه انار ectomyelois ceratoniae zeller (lep.: pyralidae) مهمترین آفت انار در ایران و بسیاری از مناطق جهان می باشد. پارامترهای زیستی و فیزیولژیک این آفت روی سه رقم انار شامل ملس دانه سیاه، گبری و شهوار در دمای 1±30 درجه سانتی گراد، رطوبت نسبی 5±70 درصد و دوره نوری 16 ساعت روشنایی و 8 ساعت تاریکی مطالعه شد. روزانه آمار مربوط به مرگ و میر، پوست اندازی، ظهور حشرات کامل و جنسیت آن ها یادداشت شد. طول دوره لاروی در حشرات پرورش یافته روی سه رقم ملس دانه سیاه، گبری و شهوار به ترتیب: 31/±71/27، 29/±27/27 و 36/±42/24 محاسبه شد. بین طول دوره انکوباسیون تخم و طول زندگی حشره کامل در سه رقم مورد مطالعه تفاوت معنی داری مشاهده نشد. داده های مربوط به پارامترهای دموگرافیک بر اساس جدول زندگی دو جنس ( نر وماده )، مراحل رشدی- جنسی تجزیه و تحلیل شدند. بیشترین مقادیر نرخ ذاتی افزایش جمعیت، نرخ متناهی افزایش جمعیت، نرخ خالص تولید مثل و نرخ ناخالص تولید مثل در حشرات پرورش یافته روی رقم شهوار مشاهده شد. این پارامترها در رقم شهوار به ترتیب 003/±105/0 روز1- ،004 /±11/1 روز1- ، 4/6±01/51 نتاج ماده و 8/7±78/63 تخم/ماده به دست آمد. متوسط مدت زمان یک نسل آفت روی سه رقم ملس دانه سیاه ، گبری و شهوار به ترتیب 63/±2/41، 42/±79/40 و 36/±43/37 روز محاسبه شد. مقدار مربوط به رقم شهوار به طور معنی داری کمتر از دو رقم دیگر بود. شاخص های تغذیه ای در سه رقم مورد مطالعه تفاوت معنی داری داشتند. نرخ مصرف نسبی در سه رقم ملس دانه سیاه ، گبری و شهوار به ترتیب 76/0±98/10، 23/±25/7 و 22/±6/4 گرم/گرم/روز محاسبه شد. بیشترین نرخ رشد نسبی، کارایی تبدیل غذای خورده شده، و کارایی تبدیل غذای هضم شده در لاروهای پرورش یافته روی رقم شهوار به دست آمد ولی شاخص تقریبی هضم شوندگی در این رقم کمترین مقدار را داشت. بیشترین فعالیت آنزیم-های آلفا آمیلاز و لیپاز در لوله گوارش لاروهای پرورش یافته روی رقم شهوار مشاهده شد. در حالی که پروتئازها کمترین فعالیت را در این لاروها نشان دادند. پارامترهای ارزیابی شده در این پژوهش نشان دادند رقم شهوار در بین سه رقم مورد مطالعه حساسیت بیشتری به کرم گلوگاه انار دارد.