بررسی تاثیر زبری مصنوعی بر ضریب دبی و ابعاد ناحیه ی جداشدگی جریان سرریز لبه پهن
چکیده
چکیده در سازه های اندازه گیری جریان با مقطع کنترل، بین عمق و دبی رابطه ای ایجاد می شود که این رابطه مبنای محاسبه دبی است. به دلیل انحنای خطوط جریان در سازه های اندازه گیری، و ایجاد ناحیه جدایی در برخی از این سازه ها، در این سازه ها افت انرژی وجود دارد. بنابراین افت انرژی سازه های اندازه گیری جریان آب یکی از محدودیت های طراحی آنها به شمار می رود. یکی از سازه های ساده ای که برای اندازه گیری جریان پیشنهاد گردیده است سرریز های لبه پهن مستطیلی می باشند. ساختار ساده، نصب آسان و هزینه ساخت اندک از مزایای این مدل ها محسوب می شود. همانطور که گفته شد یکی از مسائل عمده ای که باعث ایجاد افت در اینگونه سرریز ها می شود ایجاد منطقه جداشد گی در اثر آستانه ورودی قائم در روی تاج سرریز است. بررسی تحقیقات انجام شده نشان می دهد که تا کنون کمتر به بررسی اثر پارامترهای موثر در از بین بردن این ناحیه صورت گرفته است. یکی از راه هایی که می تواند جهت مقابله با این مشکل بکار رود ایجاد زبری بر روی سطح این سازه است. لذا به منظور بررسی اثر زبری سرریز بر ضریب دبی عبوری آزمایشات متعددی در آزمایشگاه هیدرولیک دانشگاه شهید چمران اهواز صورت پذیرفت. در این تحقیق 7 مدل فیزیکی متفاوت که دارای تعداد ردیفهای زبری متفاوت و یک مدل بدون زبری به عنوان مدل شاهد مورد آزمایش قرار می گیرد.مدل سرریز به کار رفته از جنس پلکسی گلاس و ابعاد10×30×35سانتی متر بوده واز بلوکهایی سنگی به صورت ذوزنقه ای با ابعاد2×5/2×2 سانتی متربه عنوان زبری مصنوعی استفاده شده است.از هر مدل 3 دبی از 15 ،21و27 لیتر بر ثانیه عبور داده شد. نتایج بدست آمده نشان می دهد که وجود زبری منجر به کاهش ضریب دبی و ابعاد ناحیه جداشدگی جریان بر روی سرریز میشود.