ترجمه ی مجموعه داستان های کوتاه«الظلّ الکبیر» اثر سمیره عزّام
چکیده
داستان کوتاه ـ به عنوان یک نوع ادبی ویژه و تأثیرگذار ـ جایگاهی چشمگیر در ادبیات عربی دارد اما مراکز علمی ما و خوانندگان فارسی زبان، آشنایی چندانی با داستان نویسی در جهان عرب ندارند. رساله ی حاضر، کوششی علمی و در عین حال ذوق آزمایانه برای ترجمه و شناساندن نمونه هایی از داستان کوتاه عربی به مخاطبان فارسی زبان است. مجموعه ی داستانی«الظل الکبیر» اثر نویسنده ی فلسطینی سمیره عزام (1927- 1967) شامل دوازده داستان کوتاه با درونمایه هایی چون زن و مسائل و مشکلات او در جامعه و خانواده، فقر، دعوت به کار و شوق بازگشت به وطن است. زبان نویسنده از دو ویژگی سادگی و ایجاز برخوردار است و گونه ای از ادبیات سهل و ممتنع را پیش روی می نهد که از یک سو موجب جذابیت متن می شود و از سوی دیگر بر دشواری ترجمه می افزاید. در ترجمه ی این داستان ها، مترجم با توجه به تحلیل محتوای متن سعی کرده با برقراری رابطه ی عاطفی با متن و همداستانی با نویسنده به سبک او نزدیک شود. از آن جا که طبیعت کار ترجمه به هنر نویسنده ی متن مبدأ آسیب می-رساند، به منظور جبران، سعی شده با تکیه بر ظرفیت های زبان فارسی از روش جایگزینی استفاده شود. نتایج این ترجمه ی آمیخته با پژوهش نشان می دهد که تفاوت های اساسی در ساختار دو زبان فارسی و عربی و سبک نویسنده که مشتمل بر جملات پی در پی و به هم پیوسته است از دشواری های اساسی ترجمه ی آثار عزام است. همچنین با توجه به عرف داستان نویسی فارسی در اغلب داستان های این نویسنده، بهتر است گفتگوها به نثر محاوره ای ترجمه شود.