عنوان: بررسی تطبیقی معماری وهنرهای جنبی دوره صفویه وقاجاریه(بررسی موردی عمارت عالی قاپو دوره صفویه با شمس العماره کاخ گلستان دوره قاجاریه)
چکیده
کاخ عالی قاپو عمارتی است که درغرب میدان نقش جهان و روبه روی مسجد شیخ لطف الله سر بر افراشته و به عنوان یکی از مهمترین شاهکارهای معماری اوایل قرن 11هجری از شهرتی عالم گیر برخوردار است . این کاخ 6طبقه که هر طبقه دارای تزیینات ویژه ای می باشد.در طبقه همکف دو تالار وجود دارد که در آن روزگار به امور اداری و دیوانی اختصاص داشت در طبقه آخر ایوان بزرگی که بر 18ستون بلند و رفیع استوار است در وسط این ایوان حوض زیبایی از مرمر وجود دارد.همچنین گچبریهای طبقه آخر که انواع جام و صراحی را در نهایت زیبایی و ابتکار هنرمند گچ کار به نمایش می گذارد و به اتاق موسیقی معروف است . تزیینات سطوح خارجی عالی قاپو دارای نما های آجری با ترکیبی از کاشی می باشد ، لیکن سطوح داخلی دارای زیبا ترین انواع گچبری و نقاشی است . مینیاتورهای رضا عباسی جلوه خاصی به آن افزوده و کاخ عالی قاپو بیشتر جنبه تشریفات داشته است . ناصرالدین شاه در بازگشت از سفرهای اروپایی با تمایلی که به برج های اروپایی پیدا کرد دستور ساخت بنای مرتفعی را داد . شمس العماره یا عمارت خورشید که ساخت آن در سال 1282 ه . ق می باشد . امتیاز شاخص آن ارتفاع ، تزیینات و طراحی این بناست . شمس العماره 5طبقه و با تالار آیینه ، ستون های بلند مرمرین ، راه پله ها ، دو برج و ساختمان ساعت از جمله بناهای عالی زمان قاجاریه به حساب می آید . این عمارت هم از نظر نقشه و هم شکل ظاهری ،آرایش داخلی ،آیینه کاری ها و نقاشیها ، گچبریها ، ازاره ها ، دیوار و سقف های آن و هم از حیث نمایش شیوه های مختلف تزیینات داخلی بناها در ایران بی نظیر است . اولین بنایی است که به سبک اروپایی و فلز در آن بکار رفته .اهداف :1-دستیابی به تاثیر معماری صفویه بر معماری قاجاریه تا چه اندازه بوده است .2 -مقایسه دو عمارت عالی قاپو با شمس العماره از لحاظ معماری و هنرهای جنبی. روش های اجرا میدانی ، کتابخانه ای ،تحلیل تاریخی و... تاثیر دوره صفویه بر دوره قاجاریه هم از نظر معماری و هم به لحاظ هنرهای جنبی با مقایسه دو عمارت عالی قاپو وشمس العماره قابل مشاهده است.