پهنه بندی آگروکلیمایی کشت برنج در استان مازندران با gis
چکیده
کشاورزی یکی از بخش های اقتصادی کشور به شمار می آید . تا جایی که می توان گفت رشد اقتصادی بدون توسعه کشاورزی امکان پذیر نیس ت. نظر به اینکه کشاورزی در نقاط مختلف کشور یکی از ارکان مهم اشتغال زایی است، توسعه کشاورزی در نقاط مختلف با توجه به شناخت و گسترش محصولات بومی منطقه می تواند موجب اشتغال زایی و جلوگیری از مهاجرت به شهرها شود. توسعه کشاورزی در دنیای پیشرفته امروزی روی اصول و روش های علمی که حاصل تحقیقات علمی وسیع و دقیق می باشد، قرار گرفته است. در حالی که در بعضی از قسمت های کشور ما هنوز از روش های سنتی استفاده می شود. حال با تکیه بر تحقیقات علمی دقیق و با توجه به شناخت توان ها و قابلیت های محیطی هر منطقه می توان به توسعه کشاورزی اصولی و دقیق دست یافت ، که این خود موجب توسعه اقتصادی ، ثبات تولید ، جلوگیری از مهاجرت به شهر ها و اشتغال زایی خواهد شد. ثبات تولید در کشاورزی یکی از جنبه های مهم کشاورزی پایدار می باشد. گرچه مفاهیم پایداری تولید در کشاورزی دیدگاه همه جانبه ای را در بر دارد و جنبه های مختلفی را شامل می شود. اقلیم از عوامل مهم تولید می باشد و بهره برداری از زمین عمدتاً بر اساس کیفیّت این عامل استوار می باشد. پراکندگی و توزیع گیاهان طبیعی در عرض های جغرافیایی مختلف و همچنین در ارتفاعات مختلف در رابطه با عوامل محیطی و بخصوص درجه حرارت می باشد. با توجه به تنوعات اقلیمی در نقاط مختلف کشور محصولات بومی مختلفی در هر ناحیه کاشته می شود ، که گسترش آنها می تواند موجب توسعه اقتصادی منطقه شود. این خود باعث شده محققان و کارشناسان منابع طبیعی و اقلیم شناسان توجه ویژه ای به آمایش سرزمین داشته باشند و بدین منظور منابع اکولوژیکی زمین را با روش های مناسب شناسایی، ارزیایی و قابلیت سنجی کنند. برنج از جمله گیاهانی است که در نقاط خاص کشور کشت می شود و گیاهی بومی است. این گیاه در استان های مازندران و گیلان بیشترین سطح زیر کشت را به خود اختصاص می دهد. اما امروزه به دلیل عدم برنامه ریزی مسولان با کمبود برنج رو برو هستیم و سالانه مجبور به وارد کردن برنج از کشورهای دیگر هستیم. با توجه به شرایط طبیعی منطقه مورد مطالعه و وابستگی شدید کاشت گیاهان زراعی به عناصر آب و هوایی ، ضرورت انجام تحقیق در این زمینه آشکار می شود. بنابراین در این تحقیق تلاش می شود با استفاده از عناصر اقلیمی و عوامل فیزیکی زمین و به کارگیری فن آوری سیستم اطلاعات جغرافیایی gis ، مناطقی از محدوده مورد مطالعه که مستعد برای کاشت برنج می باشد مورد شناسایی و پهنه بندی قرار گیرد. در این پایان نامه سعی گردیده است تا قابلیت های استان مازندران در زمینه کشت برنج مورد بررسی قرار گیرد و مناطق مستعد کشت برنج مشخص شود. در این زمینه پارامترهای اقلیمی تأثیرگذار چون درجه حرارت ، باد ، بارش ، رطوبت و ساعات آفتابی مورد بررسی قرار می گیرد و در پایان پهنه بندی مناسب صورت می گیرد . در رابطه با محصول برنج ، درجه حرارت و ساعات آفتابی برای رشد محصول بسیار مهم است و وقوع بارش در زمان رشد موجب از بین رفتن محصول می شود.