بررسی عوامل و موانع گسترش حاکمیت اخلاق اسلامی در قرآن و حدیث
چکیده
یکی از مسائل مهمی که اسلام برای آن اهمیت قائل شده و در معارف قرآنی نیز مورد توجه قرار گرفته اخلاق و ایجاد جامعه اخلاقی مطلوب است. زیرا اخلاق با ملکات نفسانی، تزکیه و تهذیب نفس، اعمال و رفتار فردی و روابط اجتماعی انسان ارتباط عمیق دارد. وجود جامعه اخلاقی مطلوب باعث تنظیم روابط انسان با خدا گشته و ارتباط او را با اعضای جامعه سامان می بخشد. همچنین رستگاری و کمال فرد و اجتماع اسلامی را تضمین می کند. هدف از این تحقیق، یافتن و تبیین دیدگاه متون اسلامی و به طور عمده، قرآن کریم درباره سرچشمه های فطری اخلاقی، عوامل و موانع حاکمیت اخلاق اسلامی و نیز زمینه های تقویت و راه های گسترش آن است. برای رسیدن به این هدف، ابتدا به بررسی مفهوم اخلاق و نیز شبکه معنایی اخلاق پرداخته شده و سپس آیات و روایاتی که با موضوع مرتبط به نظر می آمدند؛ دسته بندی و دلالت هر یک بررسی شده است. در فصل پایانی راه کارهایی جهت گسترش حاکمیت اخلاق اسلامی بیان شده است. در این تحقیق روش تحلیلی- توصیفی به کار گرفته شده است. پاسخ تمام سوالات مطرح شده، از منابع اسلامی یعنی قرآن و حدیث استخراج شده است. ضمن بحثها مویدها و شواهدی نیز از میان احادیث و یافته های پژوهشی جدید بیان شده است.