مطالعه اثرات سیلیکون در ارقام برنج تحت تنش خشکی
چکیده
سیلیکون، عنصری فراوان در پوسته ی زمین است که نقش آن در افزایش تحمل گیاهان به تنش های محیطی اثبات شده است. با توجه به خشکسالی های پی در پی می بایست به موضوع مقابله با تنش خشکی خصوصا در مناطق کشت برنج توجه ویژه داشت. به همین منظور این آزمایش با هدف بررسی اثرات سیلیکون در افزایش مقاومت به تنش خشکی در ارقام برنج در شرایط گلخانه اجرا شد تا در صورت اثبات نقش مثبت این عنصر در افزایش تحمل به خشکی، بتوانیم از آن در شرایط مزرعه ای نیز استفاده کنیم. در این پژوهش، اثر سیلیکات سدیم بر فعالیت آنزیم های ضد اکسنده آسکوربات پراکسیداز (apx)، کاتالاز (cat) ، پراکسیداز (pod)، سوپر اکسید دیسموتاز (sod) و گوئیکول پراکسیداز (gpx)، محتوای پرولین، گلایسین بتائین، محتوی کلروفیل، میزان پروتئین محلول کل و میزان رطوبت نسبی در تنش اکسیداتیو القا شده به وسیله ی خشکی در دو رقم برنج (oryza sativa l.)، رقم هاشمی (متحمل به خشکی) و رقم خزر (حساس به خشکی) در مراحل مختلف رشدی بررسی شد. نتایج نشان داد که کاربرد سیلیکون سبب افزایش در محتوی کلروفیل ها، پروتئین، محتوی نسبی آب و همچنین فعالیت آنزیم های ضد اکسندهو محتوای اسمولیت ها در مقایسه با تیمارهای شاهد و خشکی می گردد. حضور سیلیکون وضعیت آبی گیاهان تحت تنش خشکی را جهت تحمل تنش بهبود بخشید. فعالیت آنزیم های ضد اکسنده کاتالاز، پراکسیداز و آسکوربیت پراکسیداز و نیز اسمولیت های مورد سنجش در رقم خزر بالاتر از رقم هاشمی بود. در حالیکه محتوی کلروفیل های a، b و کل، همچنین محتوی نسبی آب و پروتئین محلول کل و نیز فعالیت آنزیم های ضد اکسندهسوپراکسید دیسموتاز و گوئیکول پراکسیداز در رقم هاشمی بالاتر بود. نتایج وابستگی اثرات سیلیکون به زمان را اثبات نمود و نشان داد که با ادامه ی زندگی گیاه اثرات آن افزایش می یابد. نظر به افزایش فعالیت آنزیم های ضد اکسنده و نیز تجمع اسمولیت ها در پاسخ به تنش خشکی جهت افزایش تحمل گیاه، می توان استنتاج کرد که سیلیکون در تحمل به تنش در هر دو رقم برنج خاصیت افزایش دهندگی داشته و بنابراین می توان از تیمار خارجی سیلیکون در جهت دستیابی به محصولی با قدرت تحمل بیشتر به شرایط تنش استفاده کرد.