بررسی و تبیین نظرات تربیتی صدرالمتالهین ملاصدرای شیرازی
چکیده
ملاصدرا دیدگاه ویژه ای نسبت به انسان و تعلیم و تربیت دارد. به همین منظور مطالعه آثار وی می تواند پاسخگوی بسیاری از مسایل تعلیم و تربیت در جهان امروز و بویژه در کشورمان باشد. در این پژوهش، کوشش شده است تا به پنج پرسش ویژه مبتنی بر شناسایی مبانی، اصول، اهداف، محتوا و روش های تعلیم و تربیت از دیدگاه ملاصدرا پرداخته شود. برای جمع آوری اطلاعات مورد نیاز، از روش مطالعه اسنادی توصیفی ـ تحلیلی بر اساس مراجعه به آثار و تألیفات ملاصدرا و همچنین کتاب ها و مقالات مرتبط با نظریات این حکیم فرزانه استفاده گردیده است. با توجه به یافته های پژوهش، مبانی تعلیم و تربیت از دیدگاه ملا صدرا عبارتند از: زمینه سازی برای رشد انسان یعنی اینکه موقعیت هایی را در نظام تعلیم و تربیت باید تدارک دید تا دانش آموز از طریق مشارکت فعال در فرایند یاددهی ـ یادگیری، موضوعات درسی را عمیقاً بفهمد. نظر به اهمیت و جایگاه ویژه تعلیم و تربیت در دیدگاه ملاصدرا؛ هدفدار بودن، جامعیت و فراگیری، انعطاف پذیری، تدریجی بودن، مرحله ای بودن، تناسب آموزش با ظرفیت یادگیرنده و نو کردن مداوم شناخت به عنوان مهمترین اصول تعلیم و تربیت از نظر وی استنباط گردید. در نظام تعلیم و تربیت صدرایی مهمترین هدف تعلیم و تربیت آموختن چگونه آموختن است. در چنین نظامی حفظ معلومات و انتقال آن به دیگران ضایع کردن وقت آنان بوده و ارزش تربیتی ندارد. از جمله مهمترین روش های تعلیم و تربیت از نظر ملاصدرا، به منظور شکوفا شدن استعدادهای بالقوه متربیان، پذیرا بودن تجربه، توجه به تفاوت های فردی در تعلیم و تربیت و همچنین توجه به عواطف روحی متربیان می باشد. محتوای تعلیم و تربیت از دیدگاه ملاصدرا تمام مظاهر هستی را در بر می گیرد. تأکید بر پیوستگی و هماهنگی بین همه عرصه های دانش می باشد