نسبت میان خودشناسی و خداشناسی از نگاه ملاصدرا

مرضیه حاجی قربانعلی دولابی

چکیده

پژوهش حاضر با هدف بررسی نسبت میان خودشناسی و خداشناسی از نگاه ملاصدرا شکل گرفته است. بدین منظور با توجه به علم حضوری و شناخت شهودی، اسفار اربعه صدرایی و اهمیتی که نظام حکمت صدرایی برای این علم قائل است، و دیگر مبانی ای که حکمت متعالیه بدان پایبند است، مانند فطرت، حرکت، تجرد و حدوث، فقر وجودی، معلولیت، جامعیت نفس و انطوی کبیر در صغیر، این نسبت مورد بررسی قرار گرفته است. نتایج تحلیل ها نشان داد نظام حکمت صدرایی، بسیار جامع و کامل عمل می نماید و گویی هر انسانی به آن وارد شود، می تواند از راههای متفاوت به بررسی نسبت میان خودشناسی و خداشناسی بپردازد؛ زیرا لب لباب این حکمت چیزی جز شناخت انسان در پرتو شناخت پروردگار خویش نیست. اما بهترین راهی که نسبت میان خودشناسی و خداشناسی را نشان می دهد، همان علم حضوری است که رابطه ی دوسویه ی میان خودشناسی و خداشناسی را نشان می دهد.

اساتید راهنما و مشاور

انشاءالله رحمتی، موسی ملایری