بررسی و توصیف واژهبست در گویش لری درهشهر
چکیده
در این تحقیق به بررسی واژهبست در گویش لری درهشهر و توصیف ویژگیهای آن پرداخته شد. جایگاه واژهبست مربوط به حوزه مطالعات صرفی، و خود صرف در سطح زبانشناسی خرد قرار دارد.هدف از انجام این تحقیق توصیف گویش لری به عنوان یکی از گونههای زنده زبان ایرانی میباشد که نشان دهنده بخشی از توانش مردم این مرز و بوم است. روش تحقیق میدانی است. جامعه آماری کلیه گویشوران گویش لری درهشهر است که از بین گویشوران سنین 50 تا 70 سال 15 درصد به صورت تصادفی به عنوان حجم نمونه انتخاب شده است. گفتههای این گویشوران توسط ضبط صوت ضبط، و بر روی کاغذ پیاده شدهاند. در گویش لری درهشهر، واژهبستها شامل دو نوع ساده و ویژه هستند. واژهبستهای ساده صورت کوتاه شده حروف اضافه، حروف ربط و افعال هستند که شامل:/e ، m?،â،yâ، â/ میباشند که بعضی از آنها به صورت پیبست و بعضی دیگر به صورت پیشبست به پایه متصل میشوند و از این نظر با واهبستهای زبان فارسی تفاوت دارند چون آنها همگی به صورت پیبست قرار دارند، حوزه اتصال واژهبستهای ساده در گویش لری درهشهر جمله است که بیشتر به اسم و ضمیر در جمله متصل میشوند. واژهبستهای ویژه در گویش لری درهشهر همان ضمایر متصل شخصی هستند شامل " ِ م، ِت، ِ- ش،مو، تو،شو" است و درچهار جایگاه فاعلی،مفعول مستقیم،مفعول غیرمستقیم و ملکی قرار میگیرند. همه آنها از نوع پیبست هستند و به سمت چپ پایه خود متصل میشوند. حوزه عملکرد ضمایر مفعول مستقیم وضمایر فاعلی و ضمایر ملکی عبارتهای اسمی و فعلی است و حوزه عملکرد ضمایر مفعول غیرمستقیم عبارتهای حرفاضافه است. در گویش لری درهشهر بسامد وقوع واژهبستهای ویژه بیشتر از نوع ساده است (نوع ویژه شامل 70 درصد و نوع ساده 20 درصد). واژهبستها در این گویش میتوانند برای هم پایه باشند، و بعضی از ویژگیهای آنها شبیه وندها و بعضی دیگر همانند کلمات است.